Jows' Telecom Review

ไทยคุยมือถือมากเป็นอันดับสองของโลก

2010-09-22T18:46:00.002+07:00

สถิติการใช้งานโทรศัพท์เคลื่อนที่ (เฉพาะการสื่อสารด้วยเสียง) ของไทยตกอยู่ที่เฉลี่ยเดือนละ 489 นาทีต่อราย จัดเป็นอันดับสองของโลกรองจากสหรัฐอเมริกา (794) ซึ่งแซงหน้าเพื่อนบ้านอย่าง จีน (442), อินเดีย (376), สิงคโปร์ (373), มาเลเซีย (196), ไต้หวัน (191), อินโนนีเซีย (189) และ ฟิลิปปินส์ (47) ที่น่าสนใจคือค่าเฉลี่ยการใช้งานต่อเดือนนี้ยังสูงกว่าประเทศใหญ่ๆ อย่าง เกาหลีใต้ (294), ฝรั่งเศส (211), สหราชอาณาจักร (192), สเปน (153), ญี่ปุ่น (138), เยอรมัน (108) หรือแม้แต่ มอนเตเนโกร (111) เนื่องจากไม่ได้นับรวมวีดีโอลิงค์ (ฮา)

หรือนี่แสดงว่าราคาค่าโทรในไทยถูกเกินไปจริงๆ

Rank	Country	Minutes of Use per User per Month
1	United States of America	794
2	Thailand	489
3	China	442
4	Uzbekistan	413
5	Ukraine	389
6	India	376
7	Singapore	373
8	Canada	372
9	Israel	340
10	Korea, North	311
11	Belarus	298
12	Korea, South	294
13	Turkmenistan	267
14	Armenia	245
15	Norway	242
16	Bangladesh	235
17	Sweden	231
18	Russian Federation	226
19	Finland	225
20	France	211
21	Malaysia	196
22	Kyrgyzstan	193
23	United Kingdom	192
24	Pakistan	192
25	Taiwan	191
26	Indonesia	189
27	Turkey	189
28	Austria	188
29	Mexico	181
30	Tunisia	178
31	Hungary	165
32	Egypt	161
33	Romania	160
34	Chile	157
35	Greece	156
36	Spain	153
37	Slovenia	150
38	Tajikistan	149
39	Belgium	146
40	Netherlands	142
41	Italy	141
42	Japan	138
43	Poland	135
44	Czech Republic	129
45	Portugal	124
46	Macedonia	118
47	Switzerland	116
48	Australia	113
49	Ghana	113
50	Montenegro	111
51	Germany	108
52	Bulgaria	105
53	Brazil	103
54	Kazakhstan	103
55	Ecuador	101
56	South Africa	91
57	Argentina	90
58	Peru	90
59	Croatia	86
60	Azerbaijan	85
61	Georgia	80
62	Kenya	60
63	Philippines	47
64	Timor-Leste	46
65	Sao Tomé and Principe	38
66	Lesotho	37

ที่มา - Wireless Intelligence

Vodafone บอกลา unlimited data package

2010-09-22T18:13:00.003+07:00

Vittorio Colao ซีอีโอของ Vodafone เป็นอีกหนึ่งรายที่ออกมายืนยันว่า unlimited data package กำลังจะต้องหมดไป Calao กล่าวในงาน Nokia World 2010 ซึ่งจัดขึ้นในลอนดอนว่า ตลาด smartphone เริ่มขยายวงกว้างไปสู่ผู้บริโภคทั่วไปและไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะกลุ่มลูกค้า high-end เหมือนเดิม อนาคตการใช้งาน data กำลังจะบูมซึ่งโครงข่ายก็จำเป็นต้องเตรียมพร้อมรองรับให้ได้ แต่การคิดราคาจำเป็นต้องเปลี่ยน ราคาจะต้องสะท้อนการใช้งานจริงของลูกค้าและภาระที่เกิดขึ้นในโครงข่าย

Colao ยกตัวอย่างโมเดลทางธุรกิจของโรงแรมซึ่งมีระดับการให้บริการหลายระดับ แต่ละระดับจะมีราคาของดัวเอง โดยผู้ใช้บริการสามารถเลือกระดับและราคาที่เหมาะสมได้เอง ซึ่งแนวคิดนี้ (tiered pricing) ควรนำมาใช้ในอุตสาหกรรมโทรคมด้วย Colao ยกตัวอย่างการคิดราคาของบริการ LTE ของ Vodafone ในเยอรมันที่เพิ่งเปิดตัวไปว่าก็ใช้วิธีคิดราคาแบบ tiered pricing ก่อนหน้านี้ยักษ์ใหญ่เจ้าอื่นๆ อย่าง AT&T ในสหรัฐอเมริกา และ O2 ในสหราชอาณาจักรก็เพิ่งยุติการให้บริการ unlimited data package เช่นกัน "เรากำลังใกล้จะถึงจุดจบของยุคฟรี" Colao กล่าว

ในอีกประเด็นหนึ่ง Calao ยังกล่าวถึงความจำเป็นที่จะต้อง "หลีกเลี่ยงโมเดลที่ปิดและควบรวมธุรกิจตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ" ("avoid closed, vertically integrated models" - ประมาณว่าทำเองหมดตั้งแต่ขายมือถือ สร้างโครงข่าย ขายคอนเทนต์ ฯลฯ) เขาบอกว่าถ้าโมเดลปิดนี้เริ่มเป็นใหญ่ ทุกๆ คนในห่วงโซ่สัมปทานจะต้องจ่ายแพงขึ้น

เหมือนกำลังจะบอกกลายๆ ว่าคอนเวอร์เจนซ์ไม่เวิรค์หรืออย่างไร?

ที่มา - Mobile Business Briefing

MVNO

2010-08-25T22:16:00.266+07:00

Mobile Virtual Network Operator หรือ MVNO คือผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่โดยที่ไม่ได้ครอบครองคลื่นความถี่หรือโครงข่ายที่จำเป็นทั้งหมดในการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ แต่ได้ทำข้อตกลงกับ Mobile Network Operator (MNO) ในการใช้ทรัพยากรดังกล่าวเพื่อให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ได้ เนื่องจาก MVNO ไม่สามารถแข่งกับผู้ให้บริการรายใหญ่ที่เป็นเจ้าของคลื่นความถี่ (และโครงข่ายที่จำเป็นอื่นๆ) ได้ จึงมักจะใช้กลยุทธ์เจาะกลุ่มตลาดที่มีความต้องการเฉพาะทางเช่น กลุ่มนักเรียน กลุ่มแฟนทีมฟุตบอล กลุ่มแรงงานต่างด้าว ฯลฯ

หลายปีก่อนโมเดลธุรกิจในลักษณะ MVNO ถูกจับตามองว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในอุตสาหกรรมโทรคมนาคม แต่ความล้มเหลวของแบรนด์ใหญ่ๆ อย่าง Disney Mobile ในสหรัฐอเมริกาหรือ easyMobile ในสหราชอาณาจักรทำให้ธุรกิจนี้ต้องชะงักไป MVNO กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้งหลังจากตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่หลายแห่งเริ่มเข้าสู่ภาวะชะลอตัว การใช้ MVNO เป็นเครื่องมือในการเจาะตลาดเฉพาะทางต่างๆ เพื่อเพิ่มยอดผู้ใช้บริการจึงเป็นทางออกของทั้งผู้ประกอบการและผู้กำกับดูแลในหลายประเทศ

Wireless Intelligence รายงานว่า (มิ.ย. 2553) จำนวน MVNO ในโลกมีมากกว่า 600 รายและกำลังจะแซงหน้าจำนวนผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ (MNO) ในราวกลางปี 2556 ประเภทของ MVNO ที่มีมากที่สุดคือ Discount MVNO คิดเป็น 28% ของจำนวน MVNO ทั้งหมด รองลงมาคือ Telecom MVNO ซึ่งให้บริการโทรคมนาคมอย่างอื่นพ่วงไปด้วย (19%) นอกจากนั้นคือ Retail (13%), Migrant (11%), Media/Entertainment (10%), Business (9%), Roaming (8%), และ M2M (Machine-to-Machine) (2%)

MVNO ที่เป็นบริษัทลูกของ MNO เรียกว่า operator-owned brand หรือ affiliated MVNO ซึ่งมักเกิดจากการร่วมมือกันระหว่างเจ้าของแบรนด์ที่ไม่อยู่ในอุตสาหกรรมโทรคมนาคมกับผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เช่น Walmart (T-Mobile) หรือ Disney (Sprint) ปัจจุบันมี affiliated MVNO ทั่วโลกราว 162 ราย

ในยุโรปตะวันตกมี MVNO ราว 357 ราย (มากกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวน MVNO ทั้งหมดในโลก) แค่ในเยอรมันประเทศเดียวก็มี MVNO กว่า 100 ราย กระแส MVNO ที่เกิดขึ้นในเยอรมันส่วนหนึ่งมาจากความพยายามของ E-Plus (ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่อันดับ 3 ของประเทศ) ที่จะเจาะกลุ่มตลาดย่อยและเพื่อดึงดูดให้ MVNO รายอื่นๆ มาใช้โครงข่ายของ E-Plus ปัจจุบัน E-Plus มี affiliated MVNO ของตัวเองทั้งหมด 15 แบรนด์ และเป็นโครงข่ายให้ MVNO รายอื่นๆ อีก 38 ราย (มากกว่าหนึ่งในสามของ MVNO ทั้งหมดในเยอรมัน) กล่าวได้ว่า E-Plus เป็นผู้นำที่ทำให้รายอื่นๆ ต้องหันมาให้ความสนใจกับการสร้าง affiliated MVNO และทำข้อตกลงกับ MVNO เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ ARPU ของตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ในเยอรมันแทบจะต่ำที่สุดในกลุ่มประเทศยุโรปตะวันตกด้วยกัน

ประเทศไทยเป็นหนึ่งในหลายๆ ประเทศที่ MVNO กำลังจะเข้ามามีบทบาทในอนาคตอันใกล้ การแข่งขันในตลาดโทรคมที่ผ่านมาแม้จะอยู่ในระดับสูง แต่ก็เป็นการแข่งขันในระดับค้าปลีกเท่านั้น (ผู้ให้บริการขายให้แก่ลูกค้าโดยตรง) MVNO จะทำให้เกิดการแข่งขันในระดับค้าส่งเพิ่มเข้ามา สิ่งแรกที่เราจะได้เห็นคงจะต้องเริ่มจากความชัดเจนในแง่ของการกำกับดูแล ซึ่งก็เป็นภาระของ กทช. ต่อจากการประมูล 3G

แอบได้ยินมาว่า กทช. จะไม่อนุญาตให้มี affiliated MVNO เนื่องจากเกรงว่าจะกีดกันรายย่อย แต่ในโลกแห่งความเป็นจริงจำนวน affiliated MVNO คิดเป็นเพียง 20% ของจำนวน MVNO ทั้งหมดและ affiliated MVNO นี้เองที่มีส่วนสำคัญในการผลักดันให้เกิดการแข่งขันในตลาดเพิ่มขึ้น

ปมคลื่นความถี่โทรคมไทย.. ใครจะสาง?

2010-08-25T17:37:00.007+07:00

การให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่จำเป็นต้องอาศัยคลื่นความถี่วิทยุ ย่านความถี่สำหรับให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แบ่งเป็นย่านความถี่ต่ำ 850/900 MHz และย่านความถี่สูง 1800 MHz ซึ่งส่วนใหญ่ใช้สำหรับให้บริการ 2G ส่วนบริการ 3G ที่กำลังจะมีการประมูลนั้นใช้ย่าน 2100 MHz การจัดสรรคลื่นความถี่ที่ผ่านมาในแต่ละย่านนั้นต่างกรรมต่างวาระ ขึ้นอยู่กับสัญญาสัมปทาน ผู้ประกอบการแต่ละรายจึงมีความได้เปรียบเสียเปรียบในการแข่งขันที่ต่างกันไป การประมูล 3G เป็นก้าวแรกที่จะเปลี่ยนจาก ระบบสัมปทาน สู่ ระบบใบอนุญาต ซึ่งมุ่งให้เกิดความเท่าเทียมกันในการแข่งขัน ทำให้เราต้องย้อนกลับมามองว่าการแข่งขันในตลาดปัจจุบันมีความเท่าเทียมกันเพียงพอที่จะก่อให้เกิด "การแข่งขันเสรีอย่างเป็นธรรม" แล้วหรือไม่?

รายละเอียดการจัดสรรคลื่นความถี่ในแต่ละย่านมีดังนี้

ย่าน 850/900 MHz
ย่านนี้ดูจะเป็นย่านที่มีปัญหามากที่สุดเพราะมีการทับซ้อนกันตั้งแต่ระดับผังความถี่วิทยุ การจัดสรรนี้เกิดขึ้นมาตั้งแต่สมัยยุคอนาล็อค (1G) โดยองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย หรือ ทีโอที ให้สัมปทานความถี่ย่าน 900 MHz แก่เอไอเอส เพื่อให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ NMT (1G) และต่อมาจึงเปลี่ยนมาเป็น GSM (2G) ในขณะเดียวกันการสื่อสารแห่งประเทศไทย หรือ กสท. ก็ได้ให้สัมปทานความถี่ย่าน 850 MHz แก่แทค (ภายหลังเปลี่ยนเป็นดีแทค) เพื่อให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ AMPS (1G) และต่อมา กสท. ได้ร่วมทุนกับฮัทช์ใช้ความถี่อีกส่วนในย่านนี้ให้บริการโทรศัพท์ระบบ CDMA2000 มาจนถึงปัจจุบัน ปัญหาก็คือ

ย่าน 850 MHz และย่าน 900 MHz นั้นทับซ้อนกัน (ช่วง 880 MHz - 894 MHz)
ย่าน 850 MHz เป็นมาตรฐานจากฝั่งอเมริกา ซึ่งในตลาดอเมริกาเองก็จะไม่มีการใช้งานย่าน 900 MHz
ย่าน 900 MHz เป็นมาตรฐานจากฝั่งยุโรป ซึ่งในตลาดยุโรปเองก็จะไม่มีการใช้งานย่าน 850 MHz
ประเทศไทยรับมาทั้งสองมาตรฐาน จึงทำให้ GSM900 ใช้งานจริงได้เพียงครึ่งแบนด์ (อีกครึ่งหนึ่งฝั่งอัพลิงค์ (UL) ทับซ้อนกับย่าน 850 MHz)
การใช้งานย่าน 850 MHz ในฝั่งดาวน์ลิงค์ (ส่งสัญญาณด้วยกำลังส่งสูง จากสถานีฐานสู่มือถือ) จะทำให้เกิดการรบกวนในย่าน 900 MHz ในฝั่งอัพลิงค์ (ส่งสัญญาณกำลังต่ำจากมือถือสู่สถานีฐาน)

ปัจจุบันระบบ AMPS ในย่าน 850 MHz แทบจะไม่มีการใช้งานแล้ว กสท. จึงให้สิทธิ ดีแทค และ ทรูมูฟ ในการทดลองทดสอบการให้บริการ 3G (UMTS) ในย่าน 850 MHz โดย ทรูมูฟ ได้สิทธิ 2x4.8 MHz ส่วนดีแทคได้สิทธิ 2x10 MHz ส่วน กสท. เองร่วมทุนกับฮัทช์ให้บริการ CDMA2000 อยู่ 2x10 MHz ส่วนเอไอเอสเป็นผู้ให้บริการ GSM ในย่าน 900 MHz แต่เพียงรายเดียวที่ 2x17.5MHz

ความถี่ในย่าน 900 MHz นั้นถือเป็นความถี่หลักสำหรับการให้บริการ GSM ทั่วโลก ซึ่งความถี่ในย่านนี้มีคุณสมบัติในการแพร่กระจาย (propagation) และการทะลุทะลวง (penetration) ที่ดีกว่าย่าน 1800 MHz (ความถี่ยิ่งต่ำ ยิ่งดี) ในกรณีที่เป็นพี้นที่โล่งกว้างเช่นในเขตชนบท สถานีฐานที่ใช้ความถี่ย่าน 900 MHz สถานีเดียวสามารถครอบคลุมพื้นได้เท่ากับสถานีฐานย่าน 1800 MHz ถึง 3-4 สถานี ทำให้การลุงทุนเครือข่ายแตกต่างกันอย่างมีนัยยะ อย่างไรก็ตามในประเทศไทยมีเพียงเอไอเอสเท่านั้นที่สามารถให้บริการ GSM ในย่าน 900 MHz ได้

ย่าน 1800 MHz
การจัดสรรความถี่ในย่าน 1800 MHz นั้น ประเทศไทยอิงตามมาตรฐานจากฝั่งยุโรป (โชคดีที่ประเทศไทยไม่ได้ใช้ย่าน 1900 MHz ตามอย่างอเมริกาซึ่งซ้อนทับกับย่าน 1800 MHz ด้วย) โดยการสื่อสารแห่งประเทศไทยได้ให้สัมปทานความถี่ทั้งย่านแก่ดีแทคเพื่อให้บริการ GSM และต่อมาได้มีการจัดสรรคลื่นบางส่วนให้กับ WCS (ภายหลังเป็นทรูมูฟ) และ DPC (บริษัทลูกของเอไอเอส) ทั้งสองบริษัทได้รับส่วนแบ่งคลื่นความถี่เพียงรายละ 2x12.6 MHz ซึ่งเมื่อเทียบกับดีแทคซึ่งได้ 2x49.6 MHz หรือราว 4 เท่า จะเห็นได้ว่ามีความได้เปรียบเสียเปรียบอย่างชัดเจน จำนวนช่องสัญญาณที่มากกว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การให้บริการ GPRS/EDGE ของดีแทคเร็วกว่าของเจ้าอื่น

สัมปทานของดีแทคจะหมดอายุในปี 2561 ในขณะที่สัมปทานของทรูมูฟและดีพีซีกำลังจะหมดอายุในปี 2556 เท่านั้น (ต่างกัน 5 ปี) ระยะเวลาสัมปทานที่สั้นกว่าทำให้เอไอเอสเริ่มยุติการลงทุนในดีพีซี แต่หันไปลงทุนในย่าน 900 MHz ของเอไอเอสเองซึ่งสัมปทานจะหมดอายุปี 2558 แทน ส่วนทรูมูฟเนื่องจากไม่มีความถี่อื่นให้ใช้นอกจากย่าน 1800 MHz นี้จึงไม่มีทางเลือกนอกจากรับความเสี่ยงในการลงทุนต่อไปแม้ว่าสัญญาสัมปทานจะเหลืออายุอีกเพียงไม่กี่ปี

ย่าน 2100 MHz
ย่าน 2100 MHz เป็นความถี่หลักในการให้บริการ 3G ระบบ UMTS ที่มีใช้กันแพร่หลายในโลก มีไม่กี่ประเทศ (เช่นสหรัฐอเมริกา) ที่ไม่ได้ให้บริการ 3G ในย่านนี้ โทรศัพท์ 3G แทบทุกรุ่นจะรองรับความถี่หลักย่านนี้ ปัจจุบันประเทศไทยมีผู้ให้บริการ 3G/UMTS ในย่านนี้แล้วคือทีโอทีและกำลังจะเปิดประมูลใบอนุญาตใหม่อีก 3 ราย รวมเป็นทั้งหมด 4 ราย ทีโอทีได้เปิดให้บริการ 3G ไปตั้งแต่ปลายปี 2552 ด้วยความกว้างช่องสัญญาณขนาด 2x15 MHz การจัดสรรคลื่นความถี่ใหม่ยึดหลักความเท่าเทียมในการแข่งขันโดยใบอนุญาตแต่ละใบก็ให้สิทธิเท่ากับที่ทีโอทีได้ไปคือ 2x15 MHz และใบอนุญาตทุกจะมีอายุเท่ากันคือ 15 ปี

หลักความเท่าเทียมกันในการแข่งขันถือเป็นนิมิตหมายอันดีที่จะทำให้เกิดการแข่งขันเสรีอย่างเป็นธรรมในตลาดโทรคมนาคม การจัดสรรความถี่ในย่าน 850 / 900 / 1800 MHz เพื่อให้เกิดความเท่าเทียมกันในการแข่งขันนั้นแม้จะเป็นเรื่องยากแต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่ทำไม่ได้ การจัดสรรความถี่ใหม่นี้เป็นสิ่งจำเป็นที่จะทำให้การใช้ความถี่ในประเทศไทยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ลดสัญญาณรบกวน (interference) และแก้ไขปัญหาการใช้คลื่นความถี่ทับซ้อนกัน ในอนาคตระยะยาวความถี่เหล่านี้จะไม่ได้หมดไปพร้อมกับเทคโนโลยี GSM เท่านั้นแต่เมื่อมีเทคโนโลยีโทรคมนาคมใหม่เกิดขึ้นความถี่เหล่านี้ก็จะถูกนำกลับมาใช้ใหม่อีก ปัจจุบันหลายประเทศในยุโรปกำลังพิจารณาแผนการนำความถี่ย่าน 900 MHz มาให้บริการ 3G

แนวทางการวางแผนความถี่ในระยะยาว
หากตั้งสมมุติฐานว่าในระยะยาวประเทศไทยจะมีผู้ประกอบการ 5 ราย เราอาจตั้ง "เป้าหมาย" แผนการใช้คลื่นความถี่อย่างเท่าเทียมกันได้ดังนี้

ผู้ประกอบการแต่ละรายจะได้รับคลื่นความถี่ในย่าน 900 MHz รายละ 2x7 MHz และคลื่นความถี่ในย่าน 1800 MHz อีกรายละ 2x15 MHz โดยที่ กสท. จะยังคงใช้ความถี่ขนาด 2x10 MHz ในย่าน 850 MHz ได้ต่อไป (เนื่องจาก กสท. ไม่มีส่วนแบ่งในย่าน 2100 MHz) ในขั้นต้น กสท. อาจจะยังคงใช้ย่าน 850 MHz ได้ แต่ในระยะยาวการใช้งานคลื่นความถี่ในย่าน 850 MHz จะค่อยๆ ลดลงและประเทศไทยจะสามารถใช้งานคลื่นความถี่ในย่าน 900 MHz ได้เต็มที่เหมือนกับประเทศส่วนใหญ่ในโลก ช่วยให้สามารถใช้เทคโนโลยีได้ในราคาที่ถูกลง อย่างไรก็ดีแผนความถี่ดังกล่าวเป็นแผนระยะยาว (ราว 5 - 10 ปี) การที่จะดำเนินการให้บรรลุถึงเป้าหมายดังกล่าวจำเป็นต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียแต่ละราย

ผลประโยชน์ต้องลงตัว
การจัดการผลประโยชน์สำหรับผู้ประกอบการแต่ละรายให้ลงตัวเป็นกุญแจสำคัญที่จะประสบความสำเร็จ

กสท. และ ทีโอที

ประโยชน์ ได้ครอบครองความถี่ในย่าน 900 / 1800 MHz จากที่ไม่เคยมีเลยซึ่งจะช่วยสนับสนุนธุรกิจ 2G/3G ของแต่ละรายทั้งในแง่ความครอบคลุมและความจุช่องสัญญาณ ทั้งยังเป็นทางเลือกในการลงทุน 3G และเมื่อมีการแปลงสัมปทานเป็นใบอนุญาตแล้ว อาจได้เงินค่าเช่าใช้โครงข่ายซึ่งเป็นทรัพย์สินอันเนื่องมาจากสัมปทาน
แลกกับ การแปลงสัญญาสัมปทาน และ/หรือ ทรัพย์สินจากสัมปทาน และ/หรือ เงินชดเชย

ทรูมูฟ

ประโยชน์ ได้ใช้ความถี่ต่ำย่าน 900 MHz ลดการลงทุน 2G ในต่างจังหวัด/รองรับ 3G ในอนาคต ความถี่ในย่าน 1800 MHz เพิ่มขึ้นเล็กน้อย และการแปลงสัมปทานขยายระยะเวลาการลงทุน
แลกกับ เงินชดเชย

ดีแทค

ประโยชน์ ได้ใช้ความถี่ต่ำย่าน 900 MHz ลดการลงทุน 2G ในต่างจังหวัด/รองรับ 3G ในอนาคต และการแปลงสัมปทานขยายระยะเวลาการลงทุน
แลกกับ ความถี่ในย่าน 1800 MHz ที่ลดลง (และเงินชดเชย)

เอไอเอส

ประโยชน์ การแปลงสัมปทานขยายระยะเวลาการลงทุน และความถี่ย่าน 1800 MHz ที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย
แลกกับ ความถี่ย่าน 900 ที่ลดลง (และเงินชดเชย)

แต่จะให้ผู้ประกอบการตกลงกันเองเห็นจะเป็นไปได้ยาก ดังนั้น กทช. อาจใช้เงื่อนไขการคืนคลื่นความถี่เก่า (ข้อ 9.4 Spectrum Cap) เป็นเครื่องมือนำความถี่กลับมาจัดสรรใหม่ โดยผู้ประกอบการต้องคืนสิทธิการใช้ความถี่กลับไปยังหน่วยงานเจ้าของสัมปทาน ในขณะเดียวกันกระทรวงการคลังและกระทรวงไอซีทีก็เดินเกมแปรสัมปทานและออกคำสั่งเชิงนโยบายให้ทีโอที และ กสท. ในฐานะหน่วยงานภายใต้การกำกับดูแล พิจารณาขนาดคลื่นความถี่ที่ "เหมาะสม" และเท่าเทียมกันให้คืนให้แก่ผู้ประกอบการแต่ละราย โดยให้สอดคล้องกับแผนข้างต้น

แผนนี้อาจใช้เวลาหลายปีและอาศัยความร่วมมือจากหลายหน่วยงานจากทั้งภาครัฐและเอกชน ซึ่งผลสำเร็จยังไม่อาจคาดหวังได้ จึงได้แต่เพียงเสนอให้เป็นทางออกของอุตสาหกรรมและเพื่อเป็นการส่งเสริมการแข่งขันเสรีอย่างเป็นธรรม เพื่อผลประโยชน์ของประเทศชาติในอนาคตข้างหน้า

กทช. ออกร่างประกาศฯ ว่าด้วยการครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว

2010-08-06T13:35:00.001+07:00

กทช. ออกร่างประกาศฯ ว่าด้วยการกำหนดข้อห้ามการกระทำที่มีลักษณะเป็นการครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว และกำหนดจะให้มีการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะสำหรับร่างประกาศฯ นี้ในวันศุกร์ที่ 20 สิงหาคม 2553 (ดูรายละเอียดได้ที่ กทช.)

สาระสำคัญของร่างประกาศฯ นี้คือกำหนดว่าอะไรคือลักษณะของ "การครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว" และ "พฤติกรรมที่ส่อหรือมีแนวโน้มว่าเป็นการครอบงำโดยคนต่างด้าว" ซึ่งก็มุ่งประเด็นเรื่องสัดส่วนการถือหุ้น (นอมินีก็ห้ามครับ) อำนาจการแต่งตั้งผู้บริหาร อำนาจการบริหารงานนิติบุคคล แต่ที่เป็นประเด็นสำคัญคือมีการระบุในทำนองที่ว่า ห้ามไม่ให้ชาวต่างชาติดำรงตำแหน่งตั้งแต่ระดับผู้จัดการขึ้นไป ทั้งนี้จะบังคับใช้กับทั้งบริษัทผู้ให้บริการรายปัจจุบันและผู้ที่ชนะการประมูล 3G ที่กำลังจะมีขึ้น

ก่อนหน้านี้ กทช. ออกเงื่อนไขการคืนคลื่น 2G ทั้งๆ ที่ไม่ได้มีเงื่อนไขนี้ให้พิจารณาในขั้นตอนการทำประชาพิจารณ์จนดีแทคต้องออกมาโวยวายอยู่พักใหญ่ และนี่กำลังจะเป็นอีกปมใหม่ที่ทำให้ผู้ให้บริการทั้งหลายโดยเฉพาะ เอไอเอส (Temasek Holdings) และ ดีแทค (Telenor Group) ต้องออกมาเคลื่อนไหวตอบโต้ร่างประกาศฯ ดังกล่าว

ที่มา - โพสต์ทูเดย์

พระราชบัญญัติ การประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 มาตรา 80

2010-07-23T08:19:00.004+07:00

ประเด็นการแปลงสัมปทานกำลังเป็นข่าวกันในหน้าหนังสือพิมพ์นำโดยกระทรวงการคลังและกระทรวงไอซีที โดยตั้งเป้าว่าจะแปลงสัญญาสัปทานเป็นใบอนุญาตที่มีอายุ 15 ปี (เท่ากับอายุใบอนุญาต 3G ที่กำลังจะประมูล) และลดส่วนแบ่งรายได้เหลือ 12.5% (จากเดิมประมาณ 25%) การแปลงสัมปทานเป็นใบอนุญาตนั้นอาศัยความในมาตรา 80 (บทเฉพาะกาล) ของ พรบ. ประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 จึงนำมาลงไว้ให้พิจารณากันครับ ประเด็นก็คือเมื่อแปลงสัญญาสัมปทานเป็นใบอนุญาตแล้วอายุของใบอนุญาตจะเท่ากับระยะเวลาที่เหลืออยู่ของสัมปทานเดิม (AIS 2558, DTAC 2561, True Move 2556, DPC 2556) อันนี้เป็นโจทย์หินที่ทีมคณะทำงานต้องขบให้แตก

มาตรา 80 ในการประกอบกิจการโทรคมนาคมของการสื่อสารแห่งประเทศไทย หรือองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยที่ ได้รับใบอนุญาตตาม มาตรา 79 ถ้าหน่วยงานดังกล่าวได้มีการให้อนุญาตสัมปทาน หรือสัญญาแก่ผู้ใดเป็นผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมอยู่แล้วก่อนวันที่ พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้ผู้ได้รับใบอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญาผู้นั้นยังคงมีสิทธิประกอบกิจการโทรคมนาคมตามขอบเขตและสิทธิที่มีอยู่เดิม ตามที่ได้รับอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญา นั้นต่อไป จนกว่าการอนุญาตสัมปทาน หรือสัญญาดังกล่าวจะสิ้นสุดลง

การประกอบกิจการโทรคมนาคมของผู้ได้รับอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญาตามวรรคหนึ่งต้องอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ ตามพระราชบัญญัตินี้ และตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนดบนพื้นฐานของหลักการ การแข่งขันโดยเสรีและอย่างเป็นธรรม ในการนี้ ให้ถือว่าผู้นั้นมีสิทธิหน้าที่และความรับผิดเช่นเดียวกับผู้รับใบอนุญาตตามพระราชบัญญัตินี้ด้วย และในการกระทำความผิดใด ตามพระราชบัญญัตินี้ ที่ถือเป็นเหตุให้คณะกรรมการมีอำนาจเพิกถอนใบอนุญาตได้ ถ้าเป็นการกระทำของ ผู้ได้รับอนุญาตสัมปทาน หรือสัญญา ให้คณะกรรมการมีอำนาจสั่งเพิกถอนการอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญานั้นได้

การทำความตกลงเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญา โดยมิใช่เป็นการลดหรือ จำกัดสิทธิในการ ประกอบกิจการโทรคมนาคมตามระยะเวลาที่เหลืออยู่ของการอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญานั้น มิให้ถือว่าเป็นการกระทำที่มีผลกระทบกระเทือนความสมบูรณ์ของการอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญาดังกล่าว

ในกรณีที่ผู้รับอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญารายใดทำความตกลงกับการสื่อสารแห่งประเทศไทย หรือองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย เพื่อเปลี่ยนการอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญานั้น เป็นการได้รับใบอนุญาตตามพระราชบัญญัตินี้ ให้คณะกรรมการดำเนินการออกใบอนุญาตให้กับผู้รับอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญานั้น โดยให้ได้รับสิทธิประกอบกิจการโทรคมนาคมตามขอบเขตการให้บริการเดิมที่คู่กรณีได้ตกลงกัน และตามระยะเวลาที่เหลืออยู่ของการอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญา นั้น ทั้งนี้ เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ การออกใบอนุญาตให้นำ มาตรา 79 มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ให้นำความในมาตรานี้มาใช้บังคับกับผู้ได้รับอนุญาต สัมปทาน หรือสัญญารายใดจากหน่วยงานของรัฐแห่งอื่นที่มีอยู่ใน วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม

ที่มา - กฎหมาย

AT&T โทษ Alcatel-Lucent ว่าทำให้อัพโหลดช้า

2010-07-08T15:17:00.006+07:00

หลังจากมีข่าวผู้ใช้จำนวนมากรายงานว่าความเร็วอินเทอร์เน็ตฝั่งอัพโหลดของ AT&T ตกลงต่ำกว่า 100kbps ตอนนี้ก็ถึงคิวที่ AT&T จะออกมาแถลงไขโดย AT&T อ้างว่าพบปัญหาจากซอฟต์แวร์ในอุปกรณ์ของ Alcatel-Lucent ที่ทำให้การเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ที่รองรับเทคโนโลยี HSUPA (เช่น iPhone 4) มีปัญหาได้ความเร็วในการอัพโหลดต่ำ ซึ่งตอนนี้ AT&T ได้หาวิธีแก้ไขเป็นการเฉพาะหน้าไปแล้ว

ที่มา - Light Reading

กทช. ประกาศร่างหลักเกณฑ์ออกใบอนุญาต 3G ฉบับปรับปรุง

2010-07-06T11:52:00.004+07:00

หลังจากที่ กทช. ได้ออกร่างหลักเกณฑ์ฯ 3G (ดูเอกสารอธิบาย) และจัดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ เมื่อวันที่ 25 มิ.ย. ที่ผ่านมา (ดู 10 คำถามกับ 3G ฉบับ Blognone และ จดหมายเปิดผนึกถึง กทช.)

ล่าสุดวันที่ 5 ก.ค. กทช. ได้ประกาศร่างหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT ย่าน 2.1 GHz (ผู้ที่เคยอ่านร่างฯ มาก่อนแล้วสามารถดูข้อแตกต่างได้จากตารางสรุปการเปลี่ยนแปลง) ซึ่งร่างนี้น่าจะเป็นฉบับสุดท้ายแล้ว โดย กทช. คาดว่าอีก 15 วัน จะส่งเรื่องไปยังสำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษา
หลังจากประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว กทช.จะใช้เวลา 30 วัน เพื่อประกาศเชิญชวนผู้ที่สนใจเข้าร่วมประมูลใบอนุญาต และอีก 15 วัน ในการพิจารณาคุณสมบัติเพื่อคัดเลือกผู้มีสิทธิ์เข้าร่วมประมูล กทช. คาดว่าจะสามารถเปิดประมูลใบอนุญาต 3 จี ได้ภายในเดือน ก.ย. นี้ ซึ่งยังคงสอดคล้องกับหมายกำหนดการเดิม

สาระสำคัญในร่างประกาศฯ ฉบับใหม่นี้คือ

เปลี่ยนราคาเริ่มต้นจาก 10,000 ล้านบาท เป็น 12,800 ล้านบาท (วางเงินประกัน 10% เท่าเดิม)
กฎการประมูล N-1 ยังคงอยู่
ถ้าเหลือใบอนุญาตที่ยังไม่ได้รับการจัดสรร จะจัดให้มีการประมูลครั้งต่อไปภายใน 90 วัน
การประมูลในครั้งต่อไปจะใช้ราคาเริ่มต้นเท่ากับราคาที่ประมูลได้ในรอบแรก แต่ไม่มีกฎ N-1
มีการระบุให้ผู้รับใบอนุญาตทำเรื่องส่งคืนความถี่ (เก่า) คืน กทช. (ข้อนี้ผมอ่านแล้วยังงงๆ)
ร่างฉบับใหม่กำหนดให้ผู้ชนะการประมูลทำแผนคุ้มครองผู้บริโภคด้วย และมีเงื่อนไขการตรวจสอบแผนเหล่านี้ (รวมถึงแผนคืนความถี่) ถ้าไม่ผ่าน กทช. ก็ยังไม่อนุญาตให้เปิดบริการ
ถ้าสร้างโครงข่ายครอบคลุม 80% ของประชากรได้ภายใน 2 ปี (ของเดิม 3 ปี) จะยืดระยะเวลาผ่อนจ่ายค่าใบอนุญาตออกไป โดยงวดที่ 2 จ่ายสิ้นปีที่ 3 และงวดที่ 3 จ่ายสิ้นปีที่ 5 (ของเดิมแค่ยืดงวดที่ 3 ออกไป 1 ปี)
ผู้รับใบอนุญาตต้องเปิดให้ MVNO ใช้โครงข่ายภายใน 45 วันนับจากวันที่ได้รับแจ้งความประสงค์ (ของเดิม 90 วัน)

ที่มา - เว็บไซต์ กทช., ไทยรัฐ

อินเดียจะเหลือผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือเพียง 3 ราย!

2010-07-02T22:04:00.006+07:00

Sanjay Kapoor ซีอีโอของ Bharti Airtel ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหญ่ที่สุดของอินเดีย เชื่อว่าการลงทุนโครงข่าย 3G ราคาแพงจะทำให้ผู้ประกอบการต้องขึ้นราคาเพื่อความอยู่รอด และตลาดในระยะยาวจะเหลือผู้ให้บริการที่มีกำไรเพียง 3 ราย Kapoor ยังบอกอีกว่าการตั้งราคาในปัจจุบันไม่ได้เป็นไปตามกลไกเศรษฐกิจ (แข่งกันลดราคามากเกินไป) ตอนนี้ผู้ให้บริการทุกรายต้องเริ่มมุ่งทำกำไรจากเงินที่ลงทุนไป (จ่ายค่าคลื่น 3G ไปเกือบห้าแสนล้านบาท) กดดันผู้ให้บริการราคาประหยัด (เพื่อให้มีกำไรมากขึ้น) และผลักดันให้เกิดการควบรวมกิจการระหว่างผู้ให้บริการในตลาดทั้ง 14 ราย

ปัจจุบันอินเดียเป็นตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ซึ่งใหญ่เป็นอันดับสองของโลก (รองจากจีน) และเป็นตลาดที่มีอัตราการเจริญเติบโตสูงที่สุดในโลก อินเดียมีผู้ใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ 640 ล้านราย และมีผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นเฉลี่ยเดือนละ 20 ล้านราย (เท่ากับลูกค้าทั้งหมดของ DTAC!)

ที่มา - Mobile Business Briefing

อียูสั่งห้ามชาร์จค่าดาต้าโรมมิ่งเกิน 50 ยูโร โดยไม่ได้รับอนุญาต

2010-07-02T22:03:00.005+07:00

ตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค. เป็นต้นไปผู้ใช้บริการดาต้าโรมมิ่งในยุโรปจะถูกเรียกเก็บเงินไม่เกิน 50 ยูโร ถ้าเกินจากนี้จะต้องแจ้งให้ผู้ใช้บริการทราบและต้องได้รับความยินยอมอย่างชัดแจ้งก่อน

สหภาพยุโรป (อียู) ออกกฎดังกล่าวเพื่อปกป้องผู้บริโภคที่ไม่ค่อยสันทัดในเรื่องนี้ ก่อนหน้านี้ผู้ใช้บริการชาวเยอรมันเคยถูกเรียกเก็บเงินสูงถึง 46,000 ยูโร (เกือบสองล้านบาท) หลังจากดูทีวีผ่านมือถือในฝรั่งเศส นอกจากนี้ อียู ยังหวังว่าการออกกฎนี้จะเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ค่าบริการดาต้าโรมมิ่งในยุโรปถูกลง

ผู้ใช้บริการสามารถเปลี่ยนแปลงอัตราขั้นสูงนี้่ได้ตามต้องการ แต่ถ้าไม่ได้แจ้งไว้วงเงินจะถูกจำกัดที่ 50 ยูโร ผู้ให้บริการดาต้าโรมมิ่งมีหน้าที่เตือนไปยังผู้ใช้บริการเมื่อถึง 80% ของวงเงินที่แจ้งไว้ และเมื่อครบตามวงเงิน บริการก็จะถูกตัด (เว้นแต่จะไ้ด้รับความยินยอมจากลูกค้า)

ที่มา - Mobile Business Briefing, Cellular-news

Femtocell ฟรีจาก SoftBank

2010-07-01T12:14:00.002+07:00

SoftBank Mobile ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ซึ่งใหญ่เป็นอันดับ 3 ของญี่ปุ่นแจกสถานีฐานขนาดเล็กสำหรับใช้ในบ้านหรือที่เรารู้จักกันในนาม femtocell ให้ใช้ฟรีตั้งแต่เดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา (ข่าวเก่า) ตอนนี้มีรายละเอียดเพิ่มเติมว่านอกจากจะให้อุปกรณ์ femtocell ฟรีแล้วยังให้ ADSL ฟรีอีกด้วย โดยต้องเซ็นสัญญา 2 ปี

บริการ femtocell ของ SoftBank จะใช้โหมด open access นั่นหมายความว่าเปิดให้ลูกค้าทั่วไปของ SoftBank ใช้ได้ด้วย แต่บริการ femtocell ส่วนใหญ่ในปัจจุบันจะให้บริการแบบ closed access คือให้บริการแก่ผู้ที่มาลงทะเบียนเท่านั้น (AT&T's 3G Microcell, Vodafone's Sure Signal)

บริการ femtocell นั้นช่วยแก้ปัญหาคุณภาพสัญญาณภายในอาคาร ลดการยกเลิกจากลูกค้า ช่วยให้ลูกค้าในชายคาเดียวกันเปลี่ยนใจมาใช้ SoftBank และยังลดช่วยภาระของโครงข่ายหลักอีกด้วย (macro network offload) การแจก femtocell ฟรีเป็นวิธีกระตุ้นให้ผู้บริโภคหันมาใช้บริการ femtocell มากขึ้นหลังจากที่มีบริการนี้มาระยะหนึ่งแต่จำนวนผู้ใช้บริการทั่วโลกมีไม่มากนัก

SoftBank คาดว่าจะมีการสั่งจอง femtocell ประมาณ 200,000 เครื่องภายในปีนี้ นี่เป็นโมเดลธุรกิจใหม่ที่อาจปลุกกระแสให้รายอื่นทำตาม

ที่มา - Light Reading

3G ที่รอคอย

2010-06-30T13:46:00.002+07:00

เมื่อวันศุกร์ที่ 25 มิถุนายนที่ผ่านมา กทช. ได้จัดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะเรื่องร่างหลักเกณฑ์การอนุญาตประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G (เอกสารประกอบ) ก่อนอื่นต้องขอชมเชยร่างประกาศฯ ฉบับนี้ว่าทำออกมาได้ดีกว่าฉบับที่ผ่านๆ มา ยิ่งได้ทราบว่าเป็นร่างฯ ที่มาจากการระดมสมองของคนไทยด้วยกันเอง โดยไม่ต้องไปจ้างที่ปรึกษาฝรั่งราคาแพงเหมือนร่างฯ ฉบับก่อนๆ ยิ่งชื่นใจและยิ่งมั่นใจว่าคนไทยเท่านั้นที่จะสามารถแก้ปัญหาของคนไทยด้วยกันได้ อย่างไรก็ดียังมีอีกหลายประเด็นที่อยากเสนอให้พิจารณาเพื่อความสมบูรณ์ของร่างฯ ต่อไปครับ

1. การรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ: ตั้งใจฟัง หรือ แค่บังหน้า?

กรอบเวลาที่ กทช. ตั้งในครั้งนี้ดูเหมือนจะรีบเร่งจนลืมเจตนารมณ์ของการทำประชาพิจารณ์ที่มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกภาคส่วนไป การรับฟังความคิดเห็นสาธารณะในครั้งนี้จัดขึ้นในวันที่ 25 มิถุนายน 2553 และปิดรับความเห็นเป็นลายลักษณ์อักษรในวันเดียวกันนั้นเลย (ดูรูปด้านล่าง ตามเอกสาร IM หน้า 34) การรับฟังความคิดเห็นสาธารณะนั้นไม่ใช่เป็นแค่เวทีที่ภาคส่วนต่างๆ จะสามารถออกมาให้ความเห็นแก่ กทช. เท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสที่จะได้ซักถามถึงข้อสงสัยต่อร่างประกาศฯ ด้วย (ซึ่งจะเห็นได้ต่อไปว่ายังมีความคลุมเครืออีกมาก) ซึ่งเมื่อทำความเข้าใจต่อข้อสงสัยนั้นแล้วก็อาจจะมีการส่งความคิดเห็นเพิ่มเติมให้ กทช. ได้อีก โดยปรกติแล้ว กทช. จะให้เวลาอีกระยะหนึ่ง (ราว 1 สัปดาห์ถึง 1 เดือน) ในการรับความคิดเห็นเป็นลายลักษณ์อักษร แต่ครั้งนี้กลับไม่ให้เวลาเลย นี่อาจถูกมองได้ว่าไม่มีความจริงใจในการรับฟังความคิดเห็น

นอกจากนี้ กทช. ยังเตรียมประกาศหลักเกณฑ์ฯ ลงราชกิจจาฯ วันที่ 1 กรกฏาคม นั่นคือมีเวลาอีกเพียง 3 วันทำการเท่านั้นที่ กทช. จะสามารถแก้ไขร่างประกาศฯ ก่อนจะประกาศลงราชกิจจาฯ ซึ่งในการทำงานจริงๆ แล้ว แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะ กทช. จะประชุมพิจารณาเพื่อแก้ไขสาระสำคัญใดๆ ของร่างประกาศฯ ก่อนประกาศลงราชกิจจาฯ นั่นดูเหมือนว่า กทช. มีเจตนาที่จะไม่แก้ไขใดๆ เลยหลังจากการประชุมรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ

ในวันประชุมรับฟังความคิดเห็นสาธารณะนั้น กทช. แบ่งกลุ่มการรับฟังความคิดเห็นออกเป็น 2 กลุ่มโดยแต่ละกลุ่มจะรับฟังความคิดเห็นในประเด็นที่แตกต่างกัน ในเวลาเดียวกัน ตัวอย่างเช่นกลุ่มหนึ่งคุยเรื่องราคาใบอนุญาต ในขณะที่อีกกลุ่มหนึ่งคุยเรื่องเงื่อนไขในการอนุญาต โดยที่ทั้งสองกลุ่มนั้นดำเนินการรับฟังความคิดเห็นไปพร้อมๆ กัน นั่นหมายความว่าถ้าจะออกความคิดเห็นหรือมีข้อซักถามในทั้งสองประเด็น ก็ต้องหาคนไปพูดอย่างน้อยสองคน เรื่องนี้ไม่เป็นปัญหาสำหรับกลุ่มผลประโยชน์ใหญ่ๆ ที่เตรียมตัวมาประมูลคลื่นความถี่เป็นอย่างดี แต่สำหรับประชาชนทั่วไป นักวิชาการอิสระ หรือองค์กรภาคส่วนขนาดเล็ก นี่เป็นการริดรอนสิทธิในการแสดงความเห็นซึ่งขัดกับเจตนารมณ์ของการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ จริงๆ แล้วการรับฟังความคิดเห็น ถ้าไม่สามารถรับฟังจบได้ภายในวันเดียวก็อาจจะเปิดให้มีการรับฟังเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งวัน หรือจนกว่าจะรับฟังได้ครบทุกประเด็น อย่างที่อดีต กทช. อาจารย์ เศรษฐพร เคยกล่าวไว้ในการรับฟังความคิดเห็นฯ ครั้งก่อนๆ ซึ่งเมื่อเอาเข้าจริงๆ ก็ไม่เคยมีครั้งไหนจะใช้เวลาเกิน 1 วันด้วยซ้ำ แถมยังเลิกเร็วอีกต่างหาก!

ความรีบเร่งในการออกร่างประกาศฯ ทำให้มีข้อผิดพลาด 'ตำตา' อย่างเช่นในร่างประกาศฯ ข้อ 9.3.2 - 9.3.4 ในหมวด เงื่อนไขการดำเนินการก่อนรับใบอนุญาต ที่ระบุให้ผู้ที่ชนะการประมูลรายงานรายละเอียดต่างๆ เช่น พิกัดที่ตั้งของสถานีฐาน จำนวนผู้ใช้งาน รายชื่อผู้ใช้งาน รวมทั้งรายละเอียดทางเทคนิคอื่นๆ อีกมากมาย ให้แล้วเสร็จ 'ก่อน' ได้รับใบอนุญาต ...ซึ่งไม่สามารถเป็นไปได้!

ทั้งหมดนี้ดูเหมือนจะเป็นความรีบเร่งที่เกินพอดี ... หรือนี่เป็นการกระชับกรอบเวลาเพื่อให้การประมูลเสร็จสิ้นก่อนเดือนตุลาคมที่จะถึงนี้ ซึ่งเป็นเวลาที่ กทช. 3 ใน 7 ท่านจะหมดวาระไป (ศ. ประสิทธิ์ ประพิณมงคลการ (ประธาน กทช.), นายสุชาติ สุชาติเวชภูมิ (กรรมการ) และ รศ. สุธรรม อยู่ในธรรม (กรรมการ)) ซึ่งจะทำให้การออกกฎต่างๆ หลังจากนั้นต้องฝืนแรงเสียดทานมากขึ้น?

2. ภาพรวมการประมูล เริ่มเข้าที่เข้าทางแล้ว

ผมเห็นด้วยกับการกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาคุณสมบัติขั้นแรก, วิธีการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่โดยวิธีการประมูลแบบ Simultaneous Multiple Round, จำนวนใบอนุญาต 3 ใบ, ขนาดของคลื่นความถี่ 2x15MHz ซึ่งเท่ากันทุกใบ, ราคาเริ่มต้นใบอนุญาตที่ 10,000 ล้านบาท และอายุใบอนุญาต 15 ปี

วิธีประมูลแบบ Simultaneous Multiple Round (SMR) เป็นวิธีการประมูลคลื่นความถี่ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วโลก โดยล่าสุดอินเดียก็นำมาใช้ในการประมูลคลื่น 3G และ BWA วิธีการนี้เหมาะสำหรับการประมูลสิ่งของที่มีลักษณะเหมือนกันหรือทดแทนกันได้ เพื่อให้ราคาสุดท้ายของสิ่งของแต่ละชิ้นมีราคาเท่ากันหรือใกล้เคียงกันมากที่สุด โดยจะทำการประมูลของ “ทุกๆ ชิ้น” ไปพร้อมๆ กันทีละรอบ เมื่อการประมูลแต่ละรอบจบลงโดยที่ยังมีจำนวนความต้องการมากกว่าจำนวนสิ่งของ ผู้จัดประมูลจะเพิ่มราคาขี้นสำหรับการประมูลในรอบต่อไป การประมูลจะดำเนินไปเช่นนี้จนกว่าจำนวนความต้องการจะเท่ากับจำนวนสิ่งของที่นำมาประมูล

จำนวนใบอนุญาตและขนาดของคลื่นความถี่ หนึ่งในการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยยะสำคัญของร่างประกาศฯ ฉบับนี้เมื่อเทียบกับร่างประกาศฯ ฉบับก่อนคือจำนวนใบอนุญาตที่ลดลงจาก 4 ใบเหลือ 3 ใบ ครั้งที่แล้ว กทช. ให้เหตุผลว่าการออกใบอนุญาต 4 ใบเนื่องจากต้องการเห็นผู้เล่นรายใหม่เพิ่มขึ้นอีก 1 ราย โดยที่ 3 รายจะได้ 2x10MHz แต่อีกรายจะได้ 2x15MHz และมีการกำหนดราคาใบอนุญาตที่แตกต่างกันไปตามขนาดของคลื่นความถี่ มาครั้งนี้ กทช. ประกาศว่าจะให้เพียง 3 ราย รายละ 2x15MHz โดยอ้างความเท่าเทียมกันในการแข่งขัน ทุกรายจะได้ขนาดของคลื่นความถี่เท่ากันและราคาใบอนุญาตที่เท่ากัน ถ้ามองในเชิงเทคนิคแล้ว 2x15MHz นั้นเหมาะสมกว่าในการวางแผนคลื่นความถี่และมีความยืดหยุ่น (flexible) ในการรองรับเทคโนโลยีในอนาคตได้ดีกว่า (เช่นการรองรับ femtocell และ HSPA+ แบบ dual-carrier)

ราคาใบอนุญาตนั้นนักเศรษฐศาสตร์มองว่าเป็นต้นทุนจม (sunk cost) แต่ก็มีนักเศรษฐศาสตร์บางกลุ่มที่ไม่เห็นด้วย ต้นทุนจมนั้นตามทฤษฎีแล้วจะไม่มีผลในการกำหนดราคาขั้นสุดท้ายสำหรับผู้บริโภค นั่นหมายความว่าถึงจะประมูลค่าคลื่นไปเป็นหลักหมื่นล้านแต่ก็จะไม่ทำให้ค่าโทรศัพท์แพงตามไปด้วยเนื่องจากค่าโทรศัพท์จะถูกกำหนดโดยการแข่งขันในตลาดและต้นทุนแปรผัน (variable costs) มีนักเศรษฐศาสตร์บางส่วนที่แม้ยอมรับว่าค่าคลื่นเป็นต้นทุนจม แต่ก็ยังเห็นว่ามันมีผลกระทบทางอ้อมต่อการกำหนดราคาขั้นสุดท้ายต่อผู้บริโภคอยู่ดี (ดู NERA (บริษัทที่ให้คำปรึกษาแก่ กทช. เรื่องการประมูลคลื่น!) และ McAfee) ตัวอย่างเช่นกรณีการประมูลคลื่น 3G ในเยอรมันเมื่อปี 2000 ซึ่งเป็นการประมูลคลื่นที่แพงที่สุดในโลก ผลก็คือทำให้บริษัทที่ชนะการประมูล 2 ใน 6 รายต้องคืนใบอนุญาตในภายหลัง เนื่องจากไม่สามารถลงทุนสร้างโครงข่ายได้ทันตามกำหนด ซึ่งเป็นการลดการแข่งขันและอาจส่งผลให้การแข่งขันด้านราคาไม่เกิดขึ้นมากอย่างที่ควรจะเป็น นั่นหมายถึงการส่งต่อภาระต้นทุนไปยังผู้บริโภคนั่นเอง

ราคาเริ่มต้นที่ใบละ 10,000 ล้านบาทอาจดูเหมือนแพง แต่จริงๆ แล้วการจ่ายเงินเพียง 10,000 ล้านสำหรับใบอนุญาตอายุ 15 ปีนั้น ถือว่าถูกมาก ลองคิดกันเล่นๆ ว่าประเทศไทยมีประชากรราว 63 ล้านคน สมมุติว่าเพียงครึ่งหนึ่งของจำนวนประชากรหรือราว 30 ล้านคนจะเป็นลูกค้า 3G (ปัจจุบันลูกค้า 2G ในตลาดมีมากกว่าจำนวนประชากรแล้ว) และผู้รับใบอนุญาตทั้ง 3 รายได้ส่วนแบ่งลูกค้าเฉลี่ยรายละ 10 ล้านคน ในอายุของใบอนุญาต 15 ปีให้ถือว่า 5 ปีแรกเป็นช่วงทำตลาดและถือว่าตลาดโต (mature) ในระยะเวลา 10 ปีหลัง ภาระต้นทุนค่าคลื่นความถี่ที่จะตกไปสู่ผู้ลริโภคจะเหลือคนละ 100 บาทต่อคนต่อปีเมื่อคิดเพียง 10 ปีหลังหรือตกเดือนละไม่ถึง 10 บาทจากค่าโทรศัพท์ทั้งหมด (หรืออาจจะต่ำกว่านี้ถ้าคิด discount rate ด้วย) นี่คือภาระที่ถูกผลักไปยังผู้บริโภคครับ

อายุใบอนุญาต กทช. กำหนดอายุใบอนุญาตที่ 15 ปี ระยะเวลาของใบอนุญาตนั้นสำคัญพอๆ กับปีที่สิ้นสุดใบอนุญาต กล่าวคือมูลค่าของใบอนุญาตขึ้นอยู่ระยะเวลาของใบอนุญาต ยิ่งระยะเวลานาน ราคาใบอนุญาตก็ยิ่งมีราคาแพงเนื่องจากมีระยะเวลาหากำไรหลังจากจุดคุ้มทุนนานขึ้น ส่วนปีที่สิ้นสุดใบอนุญาตนั้นก็ควรจะมีจังหวะเวลาสอดคล้องตลาดอื่นๆ ในโลกเพื่อความเหมาะสมในการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี ใบอนุญาตอายุ 15 ปีนี้จะสิ้นสุดราวปี 2025 ซึ่งถือว่าเป็นจังหวะเวลาที่กำลังพอดีในการเปลี่ยนถ่ายเทคโนโลยี การหมดอายุนั้นสำคัญมาก หากพิจารณาว่าใบอนุญาตจะหมดปี 2030 ระยะเวลา 5 ปีสุดท้ายที่เพิ่มขึ้นมาอาจจะเป็นข้อเสียมากกว่าข้อดีเนื่องจากในตลาดต่างประเทศอาจใช้ความถี่ย่านนี้ไปใช้ให้บริการอย่างอื่นที่ไม่ใช่ 3G แล้วในเวลานั้น ขณะที่ผู้รับใบอนุญาตก็จะไม่กล้าลงทุนกับบริการใหม่ๆ เหล่านั้นเนื่องจากเหลือเวลาใบอนุญาตอีกเพียง 5 ปี ลงทุนไปไม่มีก็อาจจะคืนทุนไม่ทัน ซ้ำยังต้องรออีก 5 ปีจนกว่าจะมีการจัดสรรใหม่เกิดขึ้น ทำให้ช้ากว่าประเทศอื่นๆ ไป 5 ปีโดยเปล่าประโยชน์ อนึ่ง ใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมประเภทที่สาม (แบบมีโครงข่ายของตัวเอง) สามารถมีอายุได้ตั้งแต่ 15 - 25 ปี โดยเฉลี่ยแล้ว กทช. จะให้ที่ 20 ปี ดังนั้นใบอนุญาตอายุ 15 ปีนั้นดูเหมือนค่อนข้างจะสั้นกว่าใบอนุญาตประเภทที่สามอื่นๆ แต่ทั้งนี้เป็นเพราะการจัดสรรใบอนุญาต 3G นั้นได้ล่วงเลยมานานมากแล้วนั่นเอง

3. เงื่อนไข N - 1 สร้างการแข่งขันจริงหรือ?

ตามร่างประกาศฯ ข้อ 7.2.3.2 กรณีที่มีผู้มีสิทธิเข้าประมูลน้อยกว่า 4 ราย (N ราย) กทช. จะจัดสรรใบอนุญาตให้น้อยกว่าจำนวนผู้มีสิทธิเข้าประมูล 1 ใบ (N - 1 ใบ) เช่นถ้ามีเพียงเอไอเอส ดีแทค และ ทรูมูฟ เท่านั้นที่ผ่านการพิจารณาคุณสมบัติขั้นต้น (pre-qualification) และมีสิทธิเข้าประมูล กทช. จะจัดสรรใบอนุญาตให้เพียง 2 ใบเท่านั้นโดยทั้ง 3 รายต้องประมูลแข่งกัน กทช. อ้างว่ากฎนี้ช่วยให้เกิดการแข่งขัน

การแข่งขันมี 2 ขั้น คือการแข่งขันระหว่างการประมูล กับ การแข่งขันในตลาด

การแข่งขันระหว่างการประมูล มีเป้าหมายอยู่ที่การขายใบอนุญาตให้ได้ราคาสูงที่สุด ซึ่งก่อให้เกิดรายได้เข้ารัฐ เป็นผลประโยชน์ของรัฐแต่ไม่แน่ว่าจะเป็นผลประโยชน์ของประชาชนในรัฐ มีผู้เปรียบเทียบว่าถ้านายกฯ บริหารประเทศโดยยึดหลักว่าต้องหาเงินเข้ารัฐให้ได้มากที่สุด นายกฯ ก็เพียงเก็บภาษีเพิ่มก็พอแล้ว การแข่งขันในตลาด มีเป้าหมายอยู่ที่การสร้างการแข่งขันทั้งด้านราคาและุคุณภาพของผู้ให้บริการแต่ละราย ทำให้ผู้บริโภคได้รับผลประโยชน์ทั้งราคาถูกลงและคุณภาพที่มากขึ้น ซึ่งนี่ควรเป็นเป้าหมายหลักสำหรับ กทช.

เงื่อนไข N - 1 ที่ กทช. ตั้งขึ้นดูเหมือนว่าจะก่อให้เกิดการแข่งขันในระหว่างประมูลเ่ท่านั้นโดยไม่มีผลในการส่งเสริมการแข่งขันในตลาดเลย ซ้ำร้ายเงื่อนไขนี้ยังจะ ‘ลด’ การแข่งขันในตลาดลงด้วย พิจารณาจากตัวอย่างข้างต้นเมื่อมีผู้มีสิทธิประมูล 3 ราย และการประมูลสิ้นสุดลงจะมีผู้ัรับใบอนุญาตเพียงสองรายเ่ท่านั้น เมื่อในตลาดมีผู้เล่นเพียงสองราย การร่วมมือกันตั้งราคาก็เป็นไปได้ง่าย (duopoly) หรือในกรณีทีู่้ประกอบการรายเล็กที่สุดถอนตัวจากการประมูลก่อนการประมูลจะเริ่มต้นขึ้น ทำให้เหลือผู้มีสิทธิเข้าร่วมประมูลเพียงสองราย นั่นหมายความว่าจะเหลือผู้เล่นเพียงรายเดียวในตลาดตั้งแต่ต้น (monopoly) ซึ่งทำให้การประมูลในรูปแบบนี้ลดการแข่งขันในตลาดอย่างชัดเจน และผู้ที่เสียเปรียบก็คือผู้บริโภค

การเพิ่มเงื่อนไข N-1 เข้ามาควบคู่กับการประมูลแบบ SMR นั้นไม่มีที่ไหนเคยทำมาก่อน เนื่องจากการประมูลแบบ SMR โดยทั่วไปแล้วสามารถอนุมานได้ว่ามีการแข่งขันในระหว่างการประมูลอยู่ระดับหนึ่ง (จำนวนผู้เข้าร่วมประมูลมีมากกว่าจำนวนใบอนุญาต) หรือถ้าไม่มีการแข่งขันราคาใบอนุญาตก็จะอยู่ที่ราคาขั้นต่ำที่ตกลงกันไว้ (เช่นกรณีของสิงคโปร์ที่มีใบอนุญาต 4 ใบแต่ผู้ผ่าน PQ เพียง 3 รายจึงยกเลิกประมูลและจัดสรรใบอนุญาต ณ ราคาขั้นต่ำไปเลย) วันรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ กทช. อธิบายว่าการใช้ SMR ควบคู่กับเงื่อนไข N-1 ประเทศไทยจะเป็นประเทศแรกที่ทำ ทั้งนี้เพราะราคาขั้นต่ำที่เหมาะสมยังเป็นที่ถกเถียงกัน ถ้า กทช. ตั้งราคาขั้นต่ำที่ถูกเกินไปและการประมูล SMR นั้นไม่มีการแข่งขัน หรือผู้เข้าประมูลเท่ากับจำนวนใบอนุญาต กทช. จะถูกฟ้องได้ว่าเอื้อผลประโยชน์ให้ผู้ประกอบการ ดังนั้นเพื่อเซฟตัวเองจึงต้องใส่เงื่อนไข N-1 เข้าไปด้วย ซึ่ง กทช. ก็พูดเป็นนัยว่ายอมรับว่า วิธีนี้ก็ไม่ค่อยดีเนื่องจากจะสร้าง "การแข่งขันระหว่างประมูล" ที่สูงเกินจริง แต่เมื่อประมูลจบจะลด "การแข่งขันในตลาด" เนื่องจากมีใบอนุญาตน้อยกว่าที่ควรจะเป็นอยู่ 1 ใบ และการนำใบอนุญาตมาประมูลใหม่ทีหลังนั้นก็ไม่ใช่ไอเดียที่ดีเพราะจะสร้างความไม่เท่าเทียมกันในการแข่งขันตั้งแต่ต้น แต่ยังไง กทช. ก็เห็นว่าเนื่องจากสภาพแวดล้อมแบบ "ไทยๆ" ที่เป็นอยู่ วิธีนี้ก็ดูจะเป็นวิธีอะลุ่มอล่วยได้ดีที่สุด... (ผมฟังแล้วก็เข้าใจหัวอก กทช. นะครับ แต่ดูแล้วก็เศร้ากับอนาคตประเทศชาติ... จะให้ดีก็ต้องมีผู้ประมูลมากกว่า 3 คน เรื่องจะได้จบกันด้วยดี ไม่งั้น กทช. ก็ต้องโดนฟ้องทั้งขึ้นทั้งล่อง)

ถึงแม้จะไม่ได้กล่าวไว้ในร่างประกาศฯ แต่ กทช. ก็ได้ให้ข่าวว่าจะนำใบอนุญาตที่ไม่สามารถจัดสรรได้ในครั้งนี้มาประมูลใหม่ในคราวหลัง แต่นั่นอาจนำไปสู่ปัญหาความเท่าเทียมในการแข่งขันที่จะตามมาอีกมา เช่น ระยะเวลาใบอนุญาตที่ไม่ตรงกัน ราคาใบอนุญาตที่ไม่เท่ากัน ความได้เปรียบ-เสียเปรียบทางการตลาด เงื่อนไขใบอนุญาตที่ (จำเป็นต้อง) ต่างกัน ฯลฯ

ปัญหาสำคัญอีกประการหนึ่งคือเรื่องกรอบเวลาที่จะสามารถจัดประมูลได้อีกครั้ง (กทช. คาดการณ์ว่าราว 3 เดือน) เนื่องจากภาวะสูญญากาศที่ กทช. 3 ท่านจะพ้นวาระไปในเดือนตุลาคมนี้ และถ้าจะรอ กสทช. ตาม พรบ. องค์การจัดสรรคลื่นฯ ใหม่ก็คาดว่าจะต้องรอการจัดตั้งได้ราวกลางปีหน้า นี่ยังไม่นับเวลาที่คณะกรรมการใหม่จะนำใบอนุญาต 3G มาพิจารณาอีกรอบ

ตัวอย่างของประเทศที่การจัดสรรใบอนุญาตไม่สามารถเสร็จสิ้นได้ในคราวเดียว เช่นกรณีของฝรั่งเศสที่เริ่มให้ใบอนุญาต 2 ใบแรกในปี 2001 และอีก 1 ใบในปีถัดมา และเพิ่งสามารถออกใบอนุญาตใบสุดท้ายได้เมื่อปลายปี 2009 ซึ่งยังมีปัญหาเรื่องความไม่เท่าเทียมกันของสิทธิในใบอนุญาตแต่ละใบมาจนถึงบัดนี้ หรือกรณีของโปแลนด์ซึ่งเริ่มจัดสรรครั้งแรก 3 ใบในปี 2000 และจัดสรรได้อีกใบในอีก 5 ปีให้หลัง โดยใบหลังสุดมีราคาเพียงหนึ่งในแปดของใบอนุญาตก่อนหน้านี้

4. วิธีวัดความครอบคลุมยังคลุมเครือ วิธีวัดความเร็วยังต้องรอ

กทช. กำหนดในเงื่อนไขใบอนุญาตว่าให้ผู้รับใบอนุญาตให้บริการครอบคลุมพื้นที่ 80% ของประชากรภายใน 4 ปี และกำหนดความเร็วขั้นต่ำในการดาวน์โหลดที่ 700 kbps แต่วิธีการวัดความครอบคลุมประชากร วิธีการวัดความเร็ว ยังไม่มีการประกาศชัดเจน ซึ่งทั้งสองประเด็นนี้ส่งผลโดยตรงต่อปริมาณการลงทุนในอนาคตของผู้รับใบอนุญาต ซึ่งเป็นเรื่องแปลกที่ผู้เข้าร่วมประมูลจะต้องตัดสินใจจ่ายเงินหลักหมื่นล้านทั้งๆ ที่ยังไม่มีความชัดเจนในเงื่อนไขดังกล่าว (เช่น นับความครอบคลุมประชากรอย่างไร? ใช้ฐานข้อมูลที่ตั้งและจำนวนประชากรอันไหน? การวัดความเร็ววัดอย่างไร? เงื่อนไขต่างๆ ในการวัดความเร็ว? ระดับความแรงสัญญาณ? จำนวนผู้ใช้งานพร้อมกันในขณะวัด? วัดแบบหาค่าเฉลี่ยหรือวัดแบบผ่าน-ไม่ผ่าน? ฯลฯ)

ถ้ามองสุดโต่งการกำกับดูแลที่ดีที่สุดก็คือการกำกับดูแลที่น้อยที่สุดโดยปล่อยให้กลไกตลาดเป็นตัวกำหนดเอง (แต่ กทช. ก็อธิบายครับว่าตอนนี้ยังทำไม่ได้เนื่องจากตลาดยังไม่เกิด กลไกของตลาดยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์ กทช. จึงต้องสร้างเงื่อนไขในการกำกับดูแลในเบื้องต้นก่อน หลังจากนั้นเมื่อทุกอย่างเข้าที่แล้ว กลไกการตลาดสามารถทำงานได้แล้ว กทช. จึงจะค่อยๆ ถอดเงื่อนไขการกำกับดูแลออกจนในที่สุดเหลือเพียงกลไกตลาดเป็นตัวทำงานเอง อันนี้ผมเห็นด้วย) การกำหนดเงื่อนไข 80% population coverage ใน 4 ปี และ download speed 700 kbps เป็นดาบสองคม ในแง่หนึ่งนั้นเป็นการประกันคุณภาพบริการแก่ผู้บริโภคตั้งแต่ระดับกฎหมายเลย แต่ในอีกแง่หนึ่งถ้าเงื่อนไขดังกล่าวก่อให้เกิดการลงทุนที่สูงเกินควร ภาระค่าบริการก็จะตกแก่ผู้บริโภคเช่นกัน ปัจจุบันการใช้งาน data ในพื้นที่ที่เกินกว่า 50% coverage มีปริมาณน้อยมาก ต้องยอมรับว่าการเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้งานของผู้บริโภคในพื้นที่ห่างไกลจากการใช้บริการ voice อย่างเดียวมาให้ใช้ data ด้วยเป็นเรื่องยาก เพราะต้องพัฒนาด้านอื่นๆ ไปด้วยพร้อมๆ กันทั้งการสาธารณะสุข การศึกษา เศรษฐกิจ ฯลฯ (กทช. ไม่ได้บอกว่าการกำหนดเงื่อนไขแบบนี้มีที่มาอย่างไร? การศึกษาวิเคราะห์ประเมินผลกระทบที่รอบคอบเพียงใด?) การลงทุนไปสูงถึง 80% อาจเป็นการจมทุนซึ่งผู้ประกอบการก็ต้องผลักภาระค่าบริการให้ผู้บริโภคอยู่ดี ซึ่งถ้าเป็นอย่างนี้จริงกฎข้อนี้ก็ไม่ได้นำประโยชน์มาสู่ผู้บริโภคจริง ส่วนเรื่องขั้นต่ำที่ 700 kbps มองจากมุมมองของผู้บริโภคเผินๆ แล้วอาจจะดูสมเหตุสมผล เนื่องจากเรามักได้ยินอยู่เสมอว่าอุปกรณ์ปัจจุบันรองรับถึง 7.2 Mbps (HSDPA)/ 5.76 Mbps (HSUPA) แต่นั่นคือความเร็วสูงสุดต่อรายที่เป็นไปได้ถ้าได้ favorable channel conditions เช่นยืนอยู่ใกล้ base station โดยที่ไม่มีอะไรบัง ในความเป็นจริง environment ดังกล่าวไม่ค่อยเกิดขึ้น เทคโนโลยีปัจจุบันแม้จะเป็น HSDPA/HSUPA ก็สามารถให้บริการที่ความเร็วเฉลี่ยได้เพียง 1-2 Mbps ต่อ cell เท่านั้น (macro cell environment) นั่นหมายถึงถ้ามี 10 คนใช้งานพร้อมกันใน cell นั้น ก็จะได้ความเร็วเฉลี่ยคนละ 100-200 kbps เท่านั้น เป็นแบบนี้กันทั่วโลกครับ มีเขียนใน text book ด้วย (Holma, pp. 140-143) นี่คือเหตุผลที่ Qualcomm ออกมาสนับสนุน femtocell ในวันรับฟังความคิดเห็นสาธารณะผู้ให้บริการหลายรายก็ถาม กทช. เรื่องกฎข้อนี้ กทช. อธิบายว่าที่ปรึกษาให้ข้อมูลว่าจากผลสำรวจพบว่าความเร็วเฉลี่ยของผู้ใช้แต่ละรายอยู่ที่ประมาณ 700 kbps (ผมก็งงๆ นะ กทช. เอาค่าเฉลี่ยมากำหนดเป็นขั้นต่ำ!!) ซึ่งนี่ก็สะท้อนความจริงอีกข้อว่าจำนวนผู้ใช้บริการ data เฉลี่ย (เฉลี่ยทั้งในแง่เวลาและสถานที่) ในแต่ละ cell นั้นมีน้อยมากเพียง 1-3 รายต่อ cell เท่านั้น (แน่นอน cell แถวๆ สยามอาจเฉลี่ยเป็น 20 คน แต่ cell ในต่างจังหวัดอาจเฉลี่ยเพียง 1 คน) ซึ่งถ้ามองภาพรวมแล้วโอกาสที่ผู้ใช้แต่ละรายจะได้ความเร็วเฉลี่ย 700 kbps ก็สมเหตุสมผล แต่การที่ กทช. กำหนดอัตราขั้นต่ำเข้าไว้ในกฎหมายเลยอย่างนี้โดยที่ยังไม่มีความชัดเจนในวิธีการวัด อาจเป็นชนวนที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิดจากผู้บริโภคที่คิดว่าผู้ประกอบการเอาเปรียบ และก่อให้เกิดเรื่องฟ้องร้องตามมาได้ในภายหลัง หรือไม่เช่นนั้นผู้ประกอบการก็ต้องลงทุนสูงขึ้นอย่างน้อย 7 เท่าและค่าโทรก็เพิ่ม 7 เท่าเช่นกัน!

การกำหนดความเร็วขั้นต่ำในแง่หนึ่งคือการรับประกันคุณภาพการให้บริการแก่ผู้บริโภค แต่อีกแง่หนึ่งอาจเป็นการจำกัดบริการที่ผู้บริโภคพึงได้รับ ตัวอย่างที่เคยเกิดขึ้นแล้วเช่นการให้บริการ Green Bangkok Wi-Fi ซึ่งเป็นบริการฟรีโดยการจำกัดความเร็วที่ 64 kbps ซึ่งต่ำมากแต่ก็ทำให้ผู้บริโภคจำนวนไม่น้อยที่ได้รับประโยชน์จากบริการนี้ การจำกัดความเร็วนั้นเพื่อให้การรูปแบบธุรกิจและการลงทุนสามารถเป็นไปได้

การกำหนดให้มีบริการครอบคลุม 80% ของประชากรภายใน 4 ปีนั้นก็อาจจะมากเกินกว่าความจำเป็นสำหรับความต้องการใช้บริการ 3G ในตลาดเพราะบริการ mobile broadband ไม่ใช่บริการพื้นฐานเหมือนอย่างบริการโทรศัพท์ (voice) ของ 2G ซึ่งผู้ที่จะสามารถใช้บริการ mobile broadband ถือเป็นกลุ่มย่อยในหมู่ผู้บริโภค หากสมมุติว่าความต้องการที่เกิดขึ้นจริงใน 4 ปีแรกเกิดขึ้นในพื้นที่เขตเมืองใหญ่และเมืองท่องเที่ยวคิดเป็นสัดส่วนเพียงประมาณ 40% ของประชากรเท่านั้น (ปี 2008 มีคนไทยใช้อินเทอร์เน็ตเพียง 16 ล้านคน หรือคิดเป็นประมาณ 27% ของประชากรเท่านั้น) นั่นหมายความว่าผู้รับใบอนุญาตแต่ละรายต้องลงทุนเกินกว่าที่จำเป็นถึงรายละสองเท่า ภาระต้นทุนการลงทุนดังกล่าวจะต้องถูกผลักไปยังผู้บริโภคอย่างแน่นอน

ประเด็นที่ต้องการนำเสนอก็คือ การระบุความเร็วขั้นต่ำและความครอบคลุมประชากรอาจไม่ใช่เงื่อนไขที่จำเป็นสำหรับใบอนุญาต แต่ กทช. ควรสนับสนุนให้มีกลไกในตลาดที่จะเป็นตัวผลักดันให้เกิดการแข่งขันทั้งด้านคุณภาพและราคาระหว่างผู้รับใบอนุญาต

เพื่อให้เห็นภาพรวมจึงขอนำเสนอข้อมูลเพิ่มเติมดังนี้ โดยเฉลี่ยแล้วในปัจจุบันไม่มีภูมิภาคไหนในโลกที่มีสัดส่วนผู้ใช้งานโทรศัพท์เคลื่อนที่ในระบบ 3G (and beyond) เฉลี่ยเกินกว่า 50% โดยที่ค่าเฉลี่ยทั่วโลกอยู่ที่เพียง 15% (แต่ประเทศอย่างญี่ปุ่น (90%) เกาหลีใต้ (85%) หรือสิงคโปร์ (ุ60%) มีสัดส่วนผู้ใช้งาน 3G สูงกว่าค่าเฉลี่ยนี้) นั่นหมายความว่าประชากรส่วนใหญ่ในโลกไม่ได้มองว่าบริการ mobile broadband ของ 3G ไม่ได้มีความจำเป็นในระดับที่ใกล้เคียงกับบริการการสื่อสารด้วยเสียงของ 2G เลยซึ่งผู้ใช้ราว 85% ในโลกก็ยังคงใช้ 2G อยู่แม้ว่าจะเริ่มมี 3G ให้บริการมาเกือบ 10 ปีแล้ว

5. การใช้โครงสร้างพื้นฐานร่วมกัน ยังกำกวม

การสนับสนุนให้ใช้โครงข่ายร่วมกันนั้นเป็นแนวทางหนึ่งในการลงทุนที่ซ้ำซ้อนของผู้ประกอบการแต่ละราย ซึ่งส่งผลให้ราคาสุดท้ายของผู้บริโภคลดลงด้วย การที่ กทช. ระบุในเงื่อนไขใบอนุญาตสนับสนุนให้มีการใช้โครงสร้างพื้นฐานร่วมกันนั้นถือเป็นนิมิตหมายที่ดีสำหรับอุตสาหกรรมโทรคมนาคมไทย

ข้อ 13.4.1 และ 13.4.2 กำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตเจรจาของใช้โครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่เดิมก่อน ถ้าเจรจาไม่ได้ค่อยสร้างใหม่ โดยที่ต้องเปิดให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นมาร่วมใช้ได้ด้วยนั้นเป็นสิ่งที่ดีและสมควรสนับสนุน

แต่การที่ข้อ 13.4.3 กำหนดให้ “ผู้รับใบอนุญาตจะต้องเช่าใช้โครงข่ายหลัก (core network) ในส่วนของ ระบบสื่อสัญญาณ (transmission) เชื่อมต่อชุมสายหลักระหว่างจังหวัด จากผู้ให้บริการโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีอยู่เดิม ทั้งนี้ คณะกรรมการอาจปรับเปลี่ยนข้อกำหนดในภายหลังตามความเหมาะสม” นั้นทำให้เกิดปัญหาในทางปฎิบัติมากมาย ประการแรกการใช้คำว่า “ต้อง” นั้นปิดโอกาสที่ผู้รับใบอนุญาตจะสร้างโครงข่ายหลักเอง ถึงแม้จะอ้างว่าปัจจุบันความจุ (capacity) ของโครงข่ายดังกล่าวมีมากเกินความต้องการ และการสร้างโครงข่ายขึ้นใหม่ดูจะเป็นเรื่องเกินความจำเป็น แต่ในบางกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตไม่สามารถตกลงเจรจากับผู้ให้บริการโครงข่ายเดิมได้ภายในกรอบเวลาที่ต้องการ หรือในกรณีที่ปริมาณการใช้งานในอนาคตเพิ่มขึ้นสูงเกินกว่าที่ผู้ให้บริการโทรคมนาคมเดิมจะสามารถรองรับได้ (ซึ่งก็ไม่มีข้อบังคับให้ผู้ให้บริการโทรคมนาคมเดิมขยายความจุโครงข่ายให้เพียงพอภายในกรอบเวลาที่กำหนด) กรณีเหล่านี้ถือข้อจำกัดอันเนื่องมาจากกฎที่ กทช. ตั้งขึ้นอย่างไม่เหมาะสม ปัญหานี้สามารถแก้ได้โดยเปลี่ยนจากการ “บังคับ” เป็นการ “สนับสนุน” เหมือนในข้อ 13.4.1 และ 13.4.2 ที่ให้มีการเจรจาก่อน ถ้าเจรจาไม่สำเร็จค่อยสร้างใหม่โดยมีเงื่อนไขว่าต้องเปิดให้รายอื่นสามารถร่วมใช้ด้วย

ประการที่สอง การส่งเสริมให้ใช้ระบบสื่อสัญญาณ (transmission) ร่วมกันนั้นเป็นเจตนารมณ์ที่ดี แต่การที่จำกัดเพียงระบบสื่อสัญญาณ “ของโครงข่ายหลัก (core network) ที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัด” เท่านั้นดูจะเป็นการสร้างข้อจำกัดโดยไม่จำเป็น ในทางปฏิบัติแล้วระบบสื่อสัญญานนั้นใช้ทั้งในส่วนของโครงข่ายหลักและโครงข่ายวิทยุ (access network) โดยทั่วไปแล้วระบบสื่อสัญญาณในส่วนของโครงข่ายวิทยุมีมากกว่าโครงข่ายหลักเสียอีก การระบุถึงระบบสื่อสัญญาณแบบไม่เฉพาะเจาะจงน่าจะก่อให้เกิดประโยชน์ในทางปฏิบัติมากกว่า

ประเด็นสุดท้ายเรื่องการใช้คำว่า “ผู้ให้บริการโครงข่ายโทรคมนาคมที่มีอยู่เดิม” นั้นดูจะเป็นการจำกัดและกีดกันผู้ให้บริการโครงข่ายรายใหม่ ซึ่งส่งผลให้การแข่งขันลดลงในระยะยาว ดังนั้นจึงควรลบคำว่า “ที่มีอยู่เดิม” ออกเสีย

ข้อ 13.4.4 บอกเพียงว่า “เงื่อนไขการทำ active sharing นั้นให้รอดูประกาศ กทช. ต่อไป” การประกาศอย่างนี้ไม่ควรจะเกิดขึ้นสำหรับผู้เตรียมจ่ายเงินหลักหมื่นล้านบาทเพื่อเข้าประมูลแต่ก็ยังไม่ทราบว่าต้องเตรียมเงินลงทุนด้านอุปกรณ์อย่างไร

6. บังคับให้มี MVNO ทั้งๆ ที่ยังไม่มีหลักเกณฑ์เรื่อง MVNO

ประกาศข้อ 13.5 เรื่องการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่บนโครงข่ายเสมือน (Mobile Virtual Network Operator - MVNO) ถือเป็นเรื่องใหม่ในประเทศไทยซึ่งยังไม่มีกฎหมายรองรับอย่างเป็นทางการ แต่ร่างประกาศฯ นี้ระบุให้ผู้รับใบอนุญาตเตรียมความจุ (capacity) 40% ของโครงข่ายเพื่อรองรับ MVNO แล้ว

ประเด็นแรกก็คือเราจะนิยามคำว่าความจุของโครงข่ายอย่างไร? การวัดความจุนั้นขึ้นกับหลายอย่าง ทั้งช่วงเวลา ปริมาณการใช้งาน จำนวนผู้ใช้งาน จุด/อุปกรณ์โครงข่ายที่จะวัด ฯลฯ ถ้าไม่มีการตกลงกันล่วงหน้าถึงนิยามของคำว่าความจุโครงข่ายแล้ว อาจทำให้เกิดข้อพิพาทขึ้นมากมายในอนาคต (ตัวอย่างเช่นถ้า core network ยังว่าง แต่ access network เต็ม หรือถ้าความจุในกรุงเทพเต็ม แต่ในต่างจังหวัดยังว่าง หรือถ้าวัดตอน busy hour เต็ม แต่โดยเฉลี่ยแล้วเหลือ ฯลฯ)

ประเด็นต่อมาคือข้อ 13.5.1 “ผู้รับใบอนุญาตจะต้องประกันการให้บริการโครงข่าย โดยมีขนาดความจุ (capacity) อย่างน้อยร้อยละ ๔๐ ของโครงข่ายทั้งหมดให้แก่ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่บนโครงข่ายเสมือน (Mobile Virtual Network Operator - MVNO) ที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับผู้รับใบอนุญาตรายหนึ่งรายใด” ใช้สำนวนที่กำกวมทำให้เข้าใจว่าผู้รับใบอนุญาตจะต้อง “เผื่อ” ความจุเพิ่มขึ้นมาอีก 40% (เป็น 140%) ซึ่งถ้าเป็นแบบนี้ก็หมายความว่าต้นทุนของผู้รับใบอนุญาตจะต้องเพิ่มขึ้นโดยไม่จำเป็น และภาระต้นทุนที่เพิ่มขึ้นนี้จะต้องถูกส่งต่อไปยังผู้บริโภคในที่สุด แต่จริงๆ แล้ว กทช. ได้อธิบายไว้ว่าผู้รับใบอนุญาตไม่จำเป็นต้องเผื่อความจุแต่อย่างใด แต่ให้สร้าง 100% เท่าเดิมและสามารถใช้ได้เต็ม 100% ตราบใดที่ไม่มี MVNO แจ้งความประสงค์ขอใช้โครงข่าย แต่เมื่อใดก็ตามที่มี MVNO มาแจ้งความประสงค์ก็ต้องสามารถใช้ได้ เมื่อความจุของ MVNO ทุกเจ้ารวมกันแล้วเกินกว่าความจุขั้นต่ำที่ 40% (หมายความว่าผู้รับใบอนุญาตใช้เพียง 60%) ผู้รับใบอนุญาตก็สามารถเลือกที่จะยอมรับหรือปฏิเสธการให้บริการ MVNO ในความจุที่เกินกว่าข้อกำหนดขั้นต่ำที่ กทช. กำหนดไว้ดังกล่าว ในร่างประกาศนี้จึงใช้คำว่า “ประกันการให้บริการ...อย่างน้อย 40%” อย่างไรก็ดีการใช้คำยังส่อให้เกิดความเข้าใจผิดดังที่กล่าวไว้ข้างต้นได้ จึงขอเสนอให้พิจารณาใช้คำพูดที่รัดกุมกว่านี้เพื่อป้องกันข้อพิพาทและการตีความผิดๆ ในภายหลัง

อย่างไรก็ดี การที่ กทช. ระบุต่อมาว่าให้ผู้ประกอบการเปิดให้บริการแก่ MVNO ภายใน 90 วันนับจากวันที่ได้รับหนังสือแจ้งความประสงค์นั้น เป็นการบังคับให้ผู้ประกอบการต้องลงทุนเผื่อความจุของโครงข่ายอยู่ดี เนื่องจากในทางปฏิบัติแล้วอุปกรณ์โครงข่าย (hardware) ส่วนใหญ่ต้องสั่งผลิตเป็นรายชิ้นและต้องเสียเวลาเจรจา-สั่งซื้อ-ผลิต-จัดส่ง-ติดตั้ง-ส่งมอบ ประมาณ 180 วัน ดังนั้นกรอบเวลา 90 วันดูจะสั้นเกินไปและทำให้การลงทุนเพิ่มขึ้นโดยไม่จำเป็น

7. National roaming ยังสับสน

อีกเงื่อนไขหนึ่งที่สำคัญในร่างประกาศนี้คือข้อ 13.6 เรื่องการให้บริการข้ามโครงข่ายภายในประเทศ (national roaming) ที่อนุญาตให้ผู้รับใบอนุญาต 3G โรมไป 2G ได้ แต่ลูกค้าของ 2G โรมไป 3G ไม่ได้ (จะทำได้ก็ต่อเมื่อดำเนินการในรูปแบบ MVNO เท่านั้น) เข้าใจว่านี่เป็น 1 ใน 2 เครื่องมือหลัก (อีกอันคือ Mobile Number Portibility) ในการที่ กทช. จะเอื้อให้เกิดการถ่ายโอนลูกค้าออกจากสัมปทาน (ลูกค้าภายใต้ใบอนุญาตใหม่มีสิทธิในเครือข่ายและบริการที่เหนือกว่าลูกค้าที่อยู่ในสัมปทานเดิม) ซึ่งผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงก็คือ TOT กับ CAT (เมื่อวันรับฟังความเห็นฯ CAT ก็ให้ความเห็นแย้งในประเด็นนี้ครับ) ในมุมของผู้บริโภคแ้ล้วถ้ามองเผินๆ นี่เหมือนการจำกัดสิทธิในการใช้บริการเพราะต้องเปลี่ยนซิมเท่านั้นจึงจะใช้บริการ 3G ได้ แต่รับรองว่าผู้ประกอบการต้องออกโปรโมชั่นดีๆ มาให้ลูกค้ามาเปลี่ยนซิมย้ายโครงข่าย สุดท้ายแล้วผู้บริโภคก็ได้ประโยชน์ไป ส่วนสาเหตุที่ผู้ประกอบการอยากให้ลูกค้าย้ายเนื่องจาก revenue sharing ซึ่งปัจจุบันผู้ประกอบการรายเดิมจ่ายอยู่ราว 25% (เป็นอัตราขั้นบันได ถ้าจำไม่ผิดปีหน้าทรูมูฟเพิ่มเป็น 30% ซึ่งนี่ไม่ใช่ sunk cost ครับ แต่เป็นภาระโดยตรงที่จะส่งไปถึงผู้บริโภค เหมือนๆ กับภาษี) ใบอนุญาตใหม่จะต้องจ่ายส่วนแบ่งรายได้ให้ กทช. อยู่ที่ 6% เท่านั้น (เข้ากองทุน USO 4% และค่าธรรมเนียมความถี่รายปี 2% ส่วนค่าประมูลใบอนุญาต 10,000+ ล้านมองเป็น sunk ไปครับ หรือถ้าไม่มองเป็น sunk ใน RIA ของ กทช. ก็แตกมาให้ดูแล้วว่ามันจะเฉลี่ยเท่ากับเพียง 1-4% ของรายได้ปัจจุบันของผู้ประกอบการแต่ละราย)

ประมูล BWA ที่อินเดียจบที่เกือบสามแสนล้านบาท!

2010-06-11T20:44:00.007+07:00

ในขณะที่วันนี้ (11 มิ.ย. 2553) กทช. เปิดรับฟังความเห็นเพื่อกำหนดทิศทางการออกใบอนุญาต Broadband Wireless Access (BWA) หรือที่รู้จักกันในนาม WiMAX การประมูลคลื่นความถี่ในย่าน 2.3 GHz สำหรับ BWA ในอินเดียก็เพิ่งจบลงเช่นกันหลังจากผ่านมา 16 วัน 117 รอบ ด้วยมูลค่ารวมกว่า 2.84 แสนล้านบาท ทะลุทุกการคาดการณ์อีกแล้ว

การประมูล BWA นี้เป็นการประมูลที่ต่อเนื่องมาจากการประมูล 3G ที่เพิ่งจบไปเมื่อเดือนที่แล้วด้วยราคารวมกว่า 5 แสนล้านบาท การประมูล BWA แบ่งออกเป็น 22 พื้นที่ให้บริการ โดยแต่ละพื้นที่จะมีใบอนุญาตให้ประมูล 2 ใบ ใบละ 20 MHz (TDD) บนความถี่ย่าน 2.3 MHz พูดง่ายๆ ก็คือในแต่ละพื้นที่จะมีผู้ชนะเพียง 2 รายเท่านั้น ปรากฎว่าครั้งนี้มีผู้ที่สามารถประมูลใบอนุญาตได้ครบทุกพื้นที่ด้วยคือบริษัท Infotel Broadband Services ทำให้เป็นผู้ให้บริการ BWA ทั่วประเทศเพียงรายเดียว ซึ่งก็ต้องจ่ายไปถึง 9.46 หมื่นล้านบาท

ผู้คนในวงการต่างประหลาดใจว่าผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต (ISP) รายเล็กๆ อย่าง Infotel จะหาเงินจากที่ไหนมาจ่ายค่าใบอนุญาตที่ประมูลไป ความจริงได้ถูกเฉลยหลังจากการประมูลจบไปไม่กี่ชั่วโมงโดย Reliance Industries Ltd. (RIL) บริษัทยักษ์ใหญ่ของอินเดีย (ทำธุรกิจน้ำมัน เคมี สิ่งทอ ค้าปลีก ฯลฯ) ได้ออกมาประกาศซื้อกิจการ Infotel ไปด้วยมูลค่าประมาณ 3.5 หมื่นล้านบาท (Mukesh Ambani, Chairman ของ RIL เป็นพี่ชายแท้ๆ ของ Anil Ambani, Chairman ของ Reliance Communications ซึ่งนี่ทำให้เราเข้าใจว่าทำไมยักษ์ใหญ่แห่งวงการสื่อสารอย่าง Reliance Communications ถึงได้แพ้การประมูล BWA ในทุกๆ พื้นที่) นอกจากนี้ RIL ยังประกาศอีกว่าจะเป็นผู้นำในตลาดบรอดแบนด์ของอินเดีย โดยวางแผนจะใช้เทคโนโลยี LTE (ฺBWA ไม่ได้จำกัดเฉพาะเทคโนโลยี WiMAX ครับ) รายละเอียดผู้ชนะการประมูลรายอื่นๆ อ่านได้จากประกาศนี้

ผมเพิ่งจะได้ดูหนังอินเดียสนุกๆ ก็งวดนี้แหละ

ที่มา - Light Reading

3.9G คืออะไร?

2010-06-10T16:28:00.005+07:00

เป็นที่ถกเถียงกันมากตั้งแต่ พ.อ.นที ศุกลรัตน์ กรรมการ คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) ออกมาให้ข่าวการออกใบอนุญาต 3.9G (แทนที่จะเป็น 3G) ว่าตัวเลข 3.9G คืออะไร? ใช้เทคโนโลยีอะไร? และที่สำคัญต่างกับ 3G อย่างไร?

3.9G นั้นเป็นชื่ออย่างไม่เป็นทางการของเทคโนโลยีโทรศัพท์เคลื่อนที่ เหมือนอย่างที่เราเรียก GPRS ว่า 2.5G และ HSDPA ว่า 3.5G ตัวเลขเหล่านี้ถือเป็น 'ชื่อเล่น' เท่านั้น ถ้าถาม ITU ผู้กำหนดมาตรฐานทางโทรคมนาคม ตอนนี้เห็นจะมีเพียง 1G, 2G, 3G เท่านั้นที่มีการรับรองอย่า่งเป็นทางการ ส่วน 4G กำลังอยู่ในระหว่างดำเนินการเพื่อรับรองเทคโนโลยี เรื่องราวการแบ่งเทคโนโลยีโทรศัพท์เคลื่อนที่ออกเป็นยุคๆ นี้สามารถอ่านได้จาก Wikipedia - History of Mobile Phones โทรศัพท์ในยุคแรก (1G) คือระบบอนาล็อก เริ่มแพร่หลายราวปี 1980s ที่รู้จักกันดีคือเทคโนโลยี NMT จากฝั่งยุโรปและ AMPS จากฝั่งอเมริกา โทรศัพท์เคลื่อนที่ในยุคที่สอง (2G) เป็นระบบดิจิตอล เริ่มเข้ามาในปี 1990s มีเทคโนโลยีที่เรารู้จักกันดีคือ GSM (ปัจจุบันให้บริการโดย AIS, DTAC, และ True Move) และ CDMA (ให้บริการโดย Hutch และ CAT) ในค่ายของ GSM นั้นมีการพัฒนาต่อยอดให้สามารถใช้งานรับส่งข้อมูลแบบ packet switching โดยเพิ่มเทคโนโลยี GPRS (2.5G) เข้ามา และต่อมาก็พัฒนาไปเป็น EDGE (2.75G) ในระหว่างนั้นเอง ITU ก็เริ่มพัฒนามาตรฐานสำหรับ 3G โดยให้ชื่อว่า IMT-2000 เน้นความสามารถในการรับส่งข้อมูลด้วยความเร็วสูงที่เหนือกว่า 2G ปี 1999 IMT-2000 ได้รับรองเทคโนโลยี 5 ชนิดว่าเป็นเทคโนโลยี 3G คือ IMT-DS (WCDMA), IMT-MC (CDMA2000), IMT-TC (TD-SCDMA และ UTRA-TDD), IMT-SC (Evolved EDGE), และ IMT-FT (DECT โทรศัพท์บ้านแบบไร้สาย)

ต่อมาในปี 2007 ก็ได้รวมมาตรฐาน IP-OFDMA (IEEE 802.16 หรือ WiMAX) เข้าไปใน IMT-2000 ด้วย ทำให้ WiMAX เป็นเทคโนโลยี 3G ด้วยเช่นกัน

ในค่ายของ GSM นั้นการที่จะพัฒนาไป 3G หนีไม่พ้นเทคโนโลยี UMTS ซึ่งใช้ air interface เป็น WCDMA (UMTS เป็นชื่อของระบบใหญ่ โดยมีเทคโนโลยีที่ใช้รับ-ส่งสัญญาณผ่านอากาศเรียกว่า WCDMA) เรามักเรียก WCDMA ว่าเป็น 3G และมีเทคโนโลยีต่อยอดเช่น HSDPA (3.5G) และ HSUPA (3.75G) หรือเรียกรวมว่า HSPA เมื่อจะพัฒนาต่อไปให้ได้ความเร็วในการรับ-ส่งข้อมูลสูงขึ้น มีการเสนอให้เปลี่ยนจากเทคโนโลยีพื้นฐานจาก CDMA มาเป็น OFDMA ซึ่งก็ได้ออกมาเป็นเทคโนโลยี LTE (3.9G) โดยในระยะหลังมักมีคนเอา LTE มาโฆษณาว่าเป็นเทคโนโลยี 4G ซึ่งจริงๆ แล้วไม่ถูกต้อง ในระหว่างที่ LTE ออกมานั้น HSPA ก็ยังคงพัฒนาต่อไปเรียกว่า HSPA+ มีข้อดีคือสามารถอัพเกรดมาเป็น HSPA+ ง่ายกว่าและถูกกว่า LTE แต่ประสิทธิภาพไม่ได้เหนือไปกว่า LTE บางที HSPA+ ก็ถูกเรียกว่า 3.8G หรือไม่ก็ 3.85G (เนื่่องจากมีหลายเวอร์ชั่นและเพื่อไม่ให้ตัวเลขสูงกว่า 3.9G ของ LTE) โดยทั่วไปแล้วไม่ค่อยมีคนเรียก 3.8G/3.85G แต่จะเรียก HSPA+ ตรงๆ ไปเลย

ปี 2008 ITU ประกาศรายละเอียดมาตรฐาน 4G ในชื่อของ IMT-Advanced โดยคร่าวๆ สามารถรองรับความเร็วการดาวน์โหลดที่ 1 Gbps เมื่ออยู่กับที่ และ 100 Mbps เมื่อเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง จะเห็นว่าข้อกำหนดดังกล่าวหินจริงๆ และแน่นอนว่ายังไม่มีเทคโนโลยีในปัจจุบันสามารถรองรับได้ เทคโนโลยีที่กำลังพัฒนาไปสู่ 4G มีอยู่ 2 ค่ายคือ LTE-Advanced และ WiMAX IEEE 802.16m

ผมเข้าใจว่าที่ พ.อ. นที อ้างถึง 3.9G นั้นหมายถึง HSPA+ (มากกว่าที่จะหมายถึง LTE) เนื่องจากในเนื้อข่าวยังอ้างถึงความถี่ย่าน 2.1GHz (LTE ให้บริการในย่านนี้ไม่ได้) และ downlink speed ที่ 42 Mbps ซึ่งสอดคล้องกับความสามารถของ HSPA+ อย่างไรก็ดี กทช. มีแนวโน้มที่จะระบุในเงื่อนใขใบอนุญาตให้ผู้รับใบอนุญาต เลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม (technology neutrality policy) เพื่อให้บริการโดยมักระบุว่าเป็น "IMT หรือ 3G and beyond" ดังนั้นการตีความว่า 3.9G คืออะไรจึงไม่ใช่สาระสำคัญ แต่ 3.9G ที่ พ.อ. นที ใช้นั้นเพื่อมุ่งให้ประชาชนทั่วไปเห็นประโยชน์ว่าเมื่อประมูลความถี่ไปแล้ว สามารถลงทุนในเทคโนโลยีที่ทันสมัยได้เลยไม่จำเป็นต้องย้อนกลับไปลงทุนในเทคโนโลยีล้าหลัง คำว่า 3.9G ยังเป็นคำศัพท์ (buzz word) ที่ทำให้รู้สึกว่า กทช. ได้ให้อะไรใหม่ๆ กับสังคมแม้ว่าการประมูล 3G จะล่าช้ามานานแล้วก็ตาม

อาถรรพณ์เบอร์สวย

2010-06-07T14:53:00.007+07:00

มีรายงานว่า MobilTel ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหญ่ในประเทศบัลแกเรียสั่งระงับเบอร์ 0888-888-888 หลังจากที่เจ้าของเบอร์นี้ทุกรายในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาล้วนแต่ต้องมีอันเป็นไปก่อนวัยอันควร

เจ้าของคนแรกคือ CEO ของ MobilTel ชื่อนาย Vladimir Grashnov เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งในวัย 48 ปี แต่ก็ลือกันว่าจริงๆ แล้วถูกวางยาจากคู่แข่งทางธุรกิจ เบอร์ถูกส่งต่อไปยังหัวหน้ามาเฟีย Konstantin Dimitrov วัย 31 ปีเจ้าของธุรกิจลักลอบขนยามูลค่า $775 ล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งถูกลอบสังหารในปี 2003 ขณะกำลังกินข้าวกับนางแบบในเนเธอร์แลนด์ และคนสุดทายคือ Konstantin Dishliev เจ้าพ่อค้ายาที่ใช้ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์บังหน้า ถูกลอบยิงหน้าภัตตาคารในเมืองหลวงของบัลแกเรียในปี 2005

เบอร์อาถรรพณ์ในบัลแกเรียอาจถูกมองเป็นโชคในจีนเพราะปี 2003 สายการบินของจีนจ่ายเงิน $280,723 เหรียฐสหรัฐเพื่อเป็นเจ้าของเบอร์ 8888-8888

ที่มา – National Post ผ่าน 3G and 4G Wireless Blog

กทช. เดินเครื่อง 3.9G เต็มกำลัง!

2010-06-04T15:52:00.009+07:00

กทช. เร่งผลักดันให้ออกใบอนุญาต 3.9G เตรียมเปิดประชาพิจารณ์ปลายเดือนนี้ เริ่มประมูลเดือน ส.ค. เสร็จสิ้น ก.ย. หวังให้ได้ใช้กันภายในปีนี้

วันที่ 26 พ.ค. 2553 พ.อ.นที ศุกลรัตน์ กรรมการ คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) และประธานคณะทำงาน 3.9 จี เริ่มให้ความชัดเจนว่าการประมูลใบอนุญาตจะเสร็จสิ้นประมาณเดือน ก.ย. ปีนี้และคาดว่าคนไทยจะได้ใช้บริการดังกล่าวภายในสิ้นปีนี้
ทั้งนี้ได้มีการจัดรับฟังความคิดเห็นแบบโฟกัสกรุ๊ปไปรอบหนึ่งแล้วเมื่อวันที่ 25 พ.ค. ที่ผ่านมา หลังจากนั้นคณะทำงาน 3.9 จีก็จะนำข้อสรุปที่ได้จากโฟกัสกรุ๊ปเสนอเข้าที่ประชุมคณะกรรมการ กทช. ในวันที่ 4-5 มิ.ย. นี้ (วันนี้) โดยมีสาระสำคัญที่เปลี่ยนจากเดิมให้ใบอนุญาต 4 ใบ (2x10MHz 3 ใบและ 2x15MHz 1 ใบ) เป็นให้ใบอนุญาต 3 ใบ ทุกใบเท่ากันหมดคือ 2x15MHz เพื่อลดความได้เปรียบเสียเปรียบในการให้บริการและสอดคล้องกับจำนวนคลื่นความถี่ที่ทีโอทีได้รับไปก่อนหน้านี้ ใบอนุญาตมีอายุ 15 ปีเท่าเดิม นอกจากนั้นยังมีนโยบายส่งเสริม MVNO และการใช้โครงสร้างพื้นฐานร่วมกัน (infrastructure sharing) โดยการออกใบอนุญาตจะยังคงใช้วิธีประมูลแบบ SMR ตามเดิม โดยผู้เข้าร่วมประมูลจะต้องผ่านการพิจารณาคุณสมบัติขั้นแรก (pre-qualification) โดยถ้ามีผู้ที่ผ่าน pre-qualification 3 รายจะมีผู้ชนะการประมูลเพียง 2 ราย แต่ถ้ามีผู้ผ่าน pre-qualification ตั้งแต่ 4 รายขึ้นไปจะมีผู้ชนะประมูล 3 ราย (ข้อนี้ทำให้ True Move ร้อนๆ หนาวๆ) ทั้งนี้เพื่อให้เกิดการแข่งขัน

มีข่าวอย่างไม่เป็นทางการว่า กทช. เตรียมจะเปิดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะอีกครั้ง (และคาดว่าคงเป็นครั้งสุดท้าย) สำหรับผู้สนใจทั่วไปในวันที่ 25 มิ.ย. นี้ และคาดว่าจะเริ่มประมูลกันได้ประมาณเดือน ส.ค. และน่าจะเสร็จสิ้นภายในเดือน ก.ย. (คณะกรรมการ กทช. อีก 3 ท่านรวมทั้งประธานกรรมการฯ คนปัจจุบันกำลังจะหมดวาระเืดือน ต.ค. นี้) คาดว่าผู้ประกอบการน่าจะเริ่มเปิดให้ใช้บริการได้ภายในสิ้นปีนี้หรือต้นปีหน้าเป็นอย่างช้า

สำหรับราคานั้นคาดการณ์กันว่าจะเริ่มต้นที่ใบละ 10,000 ล้านบาท (reserved price) ตามที่ พ.อ. นที ได้ออกมาให้ข่าวก่อนหน้านี้ โดยที่คิดจากมูลค่าของคลื่นที่ประเมินไว้ที่ 12,000 ล้านบาทและคิด reserved price ที่ 80% ของมูลค่าคลื่น

ค่าคลื่นหมื่นล้านแพงไหม?
ปรกติการที่จะเปรียบเทียบค่าคลื่นต้องแปลงให้อยู่ในรูปของ ราคาต่อเมกะเฮิรตซ์ต่อหัว (price/MHz/population) เสียก่อนเพื่อความสะดวกในการเปรียบเทียบ ของไทยถ้าคิดว่าจบที่ใบละ 12,000 ล้านบาท จะได้ประมาณ 6.3 บาทต่อเมกะเฮิรตซ์ต่อหัว ซึ่งเท่ากับการประมูลคลื่นที่เยอรมันที่เพิ่งจบไปเร็วๆ นี้ แต่อย่าลืมว่าค่าครองชีพของเยอรมันกับไทยนั้นต่างกันมาก... แต่ถ้าจะสรุปว่ามันแพงไปก็ต้องไปดูที่อินเดียก่อน ที่อินเดียเค้าประมูลแยกตามแต่ละพื้นที่ พื้นที่ที่แพงที่สุดอยู่ที่เมืองเดลี โดยได้ตัวเลขออกมาอยู่ที่ประมาณ 133.75 บาทต่อเมกะเฮิรตซ์ต่อหัว ส่วนพื้นที่ที่ถูกที่สุดอยู่ที่พื้นที่ในเขตตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียตกอยู่ที่ประมาณ 0.83 บาทต่อเมกะเฮิรตซ์ต่อหัว การจะบอกว่าราคาคลื่นของไทยถูกหรือแพงมันบอกยาก แต่ถ้าบอกว่าตอนนี้เอไอเอสจ่ายค่าสัมปทานอยู่ "ปีละ" กว่า 25,000 ล้านบาท... การจ่ายเพียง 12,000 ล้านบาทสำหรับใบอนุญาต 15 ปีนั้นถือว่าถูกสุดๆ !

กทช. หรือ กสทช.?
พรบ. องค์กรจัดสรรคลื่นฯ หรือ พรบ. กสทช. ตอนนี้มีความคืบหน้าตามลำดับโดยเพิ่งผ่านการพิจารณาของ ส.ว. แล้วเมื่อวันที่ 30 พ.ค. ต่อจากนี้ก็ต้องส่งกลับไปยังสภาผู้แทนราษฎร เพื่อพิจารณารับร่างของ ส.ว.โดยต้องรอเปิดสมัยประชุมสภาเดือน ส.ค. และคาดการณ์กันว่าจะพิจารณาเสร็จสิ้นภายในเดือน พ.ย. นี้ (ถ้า ส.ส. ไม่เห็นด้วยกับร่างนี้ของ ส.ว. ก็จำเป็นต้องตั้งคณะกรรมาธการร่วม ซึ่งเรื่องยาวครับ) หลังจากนั้นค่อยประกาศเป็นกฎหมายต่อไปและรออีก 180 วันเพื่อสรรหาคณะกรรมการ กสทช. จะเห็นว่าการได้มาซึ่งคณะกรรมการ กสทช. ยังอีกยาวไกลซึ่งต้องรอถึงประมาณกลางปี 2554 เป็นอย่างเร็ว ถึงจะได้เริ่มพิจารณาการออกใบอนุญาต 3G ดังนั้นความน่าจะเป็นที่ใบอนุญาตจะออกได้ในคณะกรรมการ กทช. ชุดปัจจุบันก็มีความเป็นไปได้สูงเพราะมีความชัดเจน เป็นรูปเป็นร่างมากแล้ว และผลตอบรับก็ค่อนข้างดี ที่สำคัญใน พรบ. กสทช. ก็ยังระบุในบทเฉพาะกาลว่าระหว่างที่ยังไม่มี กสทช. ก็ให้อำนาจ กทช. ในการจัดสรรคลื่นไปพลางก่อนได้ (ใครมีร่าง พรบ. นี้ให้อ่านบ้างครับ?)

3G หรือ 3.9G?
3.9G เป็นชื่อเล่นที่มักใช้เรียกเทคโนโลยี LTE (ITU นิยามเพียง 1G, 2G, 3G เท่านั้น ส่วน 4G นิยามแล้วแต่ยังไม่มีเทคโนโลยีที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ) แต่ที่ พ.อ. นที อ้าง 3.9G น่าจะหมายถึงเทคโนโลยี HSPA+ มากกว่า แต่อย่ามัวสับสนตัวเลขเลยครับเพราะถึงอย่างไรก็เป็นเพียงชื่อเล่นไม่จำเป็นต้องถือเป็นสาระ ต้องดูที่ใบอนุญาตว่าระบุอย่างไร ในเบื้องต้นระบุว่า 1. เป็นเทคโนโลยี IMT หรือ 3G and beyond (ผู้ให้บริการสามารถเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมได้) 2. ต้องความเร็ว downlink ขั้นต่ำที่ 512 kbps (HSDPA ขึ้นไป) 3. ใช้ความถี่ย่าน 2.1GHz (ยังไม่มีอุปกรณ์ LTE ที่ย่านนี้) 4. พ.อ. นที ระบุว่าความเร็วสูงสุดถึง 42Mbps (ตรงกับสเปคของ HSPA+)

ผมเข้าใจว่าการเลือกที่จะเรียกว่า 3.9G เพื่อสื่อให้เข้าใจว่าเป็นบริการใหม่ แม้ว่าการออกใบอนุญาตจะติดขัดล่าช้ามาเนิ่นนานแต่ก็สามารถที่จะให้บริการด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยได้เลย ไม่ต้องเริ่มนับหนึ่งใหม่ ... แม้จะสับสนสักหน่อย แต่ก็ถือว่าทำให้ประชาชนในวงกว้างมอง 3G อย่างมีความหวังมากขึ้นครับ

ที่มา - โพสต์ทูเดย์, กรุงเทพธุรกิจ, ประชาชาติธุรกิจ

AT&T เริ่มจำกัดปริมาณการใช้งาน data

2010-06-03T10:42:00.002+07:00

ตั้งแต่วันที่ 7 มิถุนายนนี้เป็นต้นไป AT&T ผู้ให้บริการรายใหญ่อันดับ 2 ของอเมริกาจะเปลี่ยนแผนให้บริการจากเดิมที่ลูกค้าสามารถใช้ data ได้ไม่จำกัด โดยจ่ายเดือนละ US$29.99 เป็น 2 แผนใหม่

DataPlus: US$15 ใช้ได้ 200MB เกินจากนี้คิด US$15 ต่อ 200MB
DataPro: US$25 ใช้ได้ 2GB เกินจากนี้คิด US$10 ต่อ 1GB

สำหรับผู้ใช้บริการ DataPro ถ้าต้องการใช้อินเทอร์เน็ตจากคอมพิวเตอร์ผ่านการเชื่อมต่อทางมือถือ (tethering) ต้องจ่ายเพิ่มอีกเดือนละ US$20 ลูกค้าปัจจุบันสามารถคงแผนเดิมหรือเปลี่ยนมาใช้แผนใหม่ได้โดยไม่ต้องต่อสัญญา แต่ถ้าเป็นลูกค้าใหม่ต้องเลือกระหว่างสองแผนใหม่นี้เท่านั้น

คาดกันว่าลูกค้าที่ใช้งานน้อยอยู่แล้วหรือผู้ที่สามารถควบคุมปริมาณการใช้งานได้ก็จะจ่ายน้อยลง ส่วนลูกค้าที่ใช้งานมากจะถูกบังคับให้จ่ายแพงขึ้น นักวิเคราะห์มองว่านี่เป็นมาตรการเพื่อสร้างแรงจูงใจให้ลูกค้าลดการใช้งาน data ซึ่งเป็นปัญหาที่มีการร้องเรียนกันมากในระยะหลังๆ ว่ามีการใช้งาน data สูงจนทำให้ผู้ใช้ส่วนหนึ่งใช้งานไม่ได้ เร็วๆ นี้ Verizon Wireless ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่อันดับ 1 ในอเมริกาก็ออกมาให้ข่าวว่ามีแผนที่จะจำกัดปริมาณการใช้งานเช่นกันภายในปีนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเปิดให้บริการ LTE

ที่มา - Mobile Business Briefing

ประมูลคลื่นเยอรมัน จบที่ 1.75 แสนล้านบาท

2010-05-26T15:14:00.004+07:00

แม้จะไม่โด่งดังเท่ากับการประมูลคลื่น 3G ในอินเดีย แต่การประมูลคลื่นความถี่ในเยอรมันก็เพิ่งปิดฉากลงในเวลาไล่เลี่ยกันหลังจากผ่านมา 27 วัน 224 รอบ ในวันที่ 20 พ.ค. 2553 ที่ผ่านมา งานนี้รัฐบาลเยอรมันได้ไปราว 1.75 แสนล้านบาท

การประมูลเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 12 เม.ย. 2553 โดยให้ประมูลใน 4 ย่านความถี่พร้อมๆ กันคือ ย่าน 800MHz (paired), ย่าน 1800 MHz (paired), ย่าน 2 GHz (paired และ unpaired) และย่าน 2.6 GHz (paired และ unpaired) ผู้เข้าร่วมประมูลทั้ง 4 รายล้วนเป็นผู้ให้บริการรายปัจจุบันของเยอรมันทั้งสิ้นคือ Deutsche telekom (T-Mobile), Vodafone, Telefonica (O2), และ E-Plus

ความถี่ที่ได้รับความสนใจมากที่สุดคือย่าน 800 MHz (paired) ซึ่งเป็นความถี่ที่เรียกว่า digital dividend band เป็นย่านที่ก่อนหน้านี้เคยถูกใช้ให้บริการโทรทัศน์ (broadcast service) แต่ถูกนำกลับมาจัดสรรใหม่ (refarm) เพื่อให้บริการโทรคมนาคม (telecommunications service) ความถี่ในย่านนี้ถือเป็นความถี่ีที่ต่ำ (กว่าในย่านอื่นๆ) จึงมีคุณสมบัติในการแพร่กระจายคลื่นได้ดีกว่า ไกลกว่า ซึ่งช่วยลดต้นทุนการวางโครงข่ายโดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ชนบท มูลค่าของความถี่ในย่าน 800 MHz (paired) เพียงย่านเดียวสูงถึง 1.47 แสนล้านบาท คิดเป็นราว 85% ของมูลค่าการประมูลรวมของความถี่ทุกย่าน ความถี่ในย่านนี้มีให้ประมูลเพียง 6 สล๊อต สล๊อตละ 2x5 MHz หรือเฉลี่ยราคาสล๊อตละ 2.4 หมื่นล้านบาท มีเพียง E-Plus เท่านั้นที่ไม่ได้ความถี่ในย่านนี้ไป ความถี่ในย่านนี้ถูกคาดการณ์ว่าจะนำไปใช้สำหรับให้บริการ LTE ในขณะความถี่ในย่าน 2.6 GHz (paired) ซึ่งสามารถให้บริการ LTE ได้เช่นกลับมีมูลค่าเพียงสล๊อตละ 720 ล้านบาทเท่านั้น

ความถี่ในย่าน 1800 MHz (paried) สำหรับให้บริการ 2G และความถี่ในย่าน 2.1 GHz (paired) สำหรับให้บริการ 3G อยู่ที่ราคาเฉลี่ยสล๊อตละ 800 ล้านบาท และ 720 ล้านบาท นี่อาจแสดงว่าผู้ให้บริการชาวเยอรมันมองว่ามูลค่าจริงๆ ของบริการ 2G สูงกว่า 3G เสียอีก!

การประมูลครั้งนี้ทำเงินได้น้อยกว่าที่นักวิเคราะห์เคยคาดการณ์ไว้ เมื่อปี 2000 เยอรมันเคยทำสถิติโลกสร้างรายได้จากการประมูลคลื่นความถี่ 3G ไว้สูงถึง 2 ล้านล้านบาทและยังไม่มีใคร (อยากจะ) ทำลายสถิติได้!

ที่มา - Mobile Business Briefing, Wireless Intelligence, Light Reading

ประมูล 3G อินเดีย ห้าแสนล้าน!

2010-05-22T23:34:00.004+07:00

19 พ.ค. 2553 - อินเดียปิดฉากการประมูลใบอนุญาต 3G แล้วหลังจากผ่านมา 34 วัน 183 รอบ มูลค่ารวมกว่าห้าแสนล้านบาท!

Bharti ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหญ่ที่สุดในอินเดียต้องจ่ายเงินสูงสุดราว 9.4 หมื่นล้านบาทเพื่อให้บริการใน 13 พื้นที่ ตามมาด้วย Vodafone 8.9 หมื่นล้านบาทสำหรับใบอนุญาตใน 9 พื้นที่ และ Reliance 6.5 หมื่นล้านบาทสำหรับใบอนุญาตใน 11 พื้นที่ มูลค่ารวมของการประมูลนั้นอยู่ที่ 5.2 แสนล้านบาท (เกือบสองเท่าจากที่ทางการอินเดียเคยคาดการณ์ไว้)
การที่จะให้บริการทั่วประเทศต้องจ่ายเงินราว 1.3 แสนล้านบาท อย่างไรก็ตามไม่มีใครประมูลใบอนุญาตได้ครบทุกพื้นที่ของอินเดีย ราคาใบอนุญาตที่แพงที่สุดอยู่ในเขตพื้นที่เมืองอย่างมุมไบและเดลีซึ่งสูงถึงใบละ 2.5 หมื่นล้านบาท

การประมูลเริ่มตั้งแต่วันที่ 9 เม.ย. 2553 โดยใช้การประมูลแบบ Simultaneous Multiple Round (SMR) และเป็นใบอนุญาตให้บริการในระดับท้องถิ่นทั้งสิ้น (regional licenses) อินเดียแบ่งเป็น 22 เขตพื้นที่ให้บริการ (telecom circles) แต่ละเขตมีใบอนุญาตให้ประมูลเพียง 3 - 4 ใบ ใบอนุญาตแต่ละใบนั้นหมายถึงความถี่เพียง 2x5 MHz หรือความถี่ที่สามารถให้บริการ 3G ได้เพียง carrier เดียวเท่านั้น นอกจากนี้ผู้ประมูลยังถูกจำกัดให้ประมูลเพียง 1 ใบอนุญาตต่อ 1 พื้นที่ให้บริการเท่านั้น (โดยทั่วไปผู้ให้บริการที่อื่นในโลกจะได้รับความถี่ราว 2 - 4 carriers หรือราว 2x15 MHz โดยเฉลี่ย)

การประมูล Broadband Wireless Access (BWA) หรือใบอนุญาตให้บริการ WiMAX จะเริ่มประมูลในวันที่ 21 พ.ค. 2553 - สองวันให้หลังจากที่การประมูล 3G เสร็จสิ้น

ที่มา - Mobile Business Briefing, DOT

Incredible India (updated)

2010-05-19T12:34:00.002+07:00

วันที่ 18 พฤษภาคม 2553 - การประมูลคลื่นความถี่ 3G ในอินเดียดำเนินมาถึงวันที่ 33 มีการประมูลผ่านไปแล้ว 180 รอบ ใบอนุญาตที่แพงที่สุดคือใบอนุญาตของ Delhi ซึ่งราคาพุ่งถึงใบละ 25,028 ล้านบาทต่อความถี่ 5 MHz หนึ่งคู่ หรือ INR 3,284 crore (อัตราแลกเปลี่ยนธนาคารแห่งประเทศไทย ณ วันที่ 18 พฤษภาคม 2553: 1 รูปี = 0.7621 บาท) แต่ถ้าใครต้องการให้บริการครอบคลุมทั่วทั้งประเทศแล้วละก็ จะต้องจ่ายเงินอย่างน้อย 126,616 ล้านบาท หรือ INR 16,614 crore เพื่อประมูลความถี่จากทั้ง 22 พื้นที่ให้บริการ การประมูลยังคงดำเนินต่อไป ราคาสุดท้ายจะจบที่เท่าไหร่ยังไม่มีใครรู้

การประมูลครั้งนี้เริ่มขึ้นวันที่ 9 เมษายน 2553 ที่ผ่านมาหลังจากที่ได้มีการเลื่อนการประมูลมาครั้งแล้วครั้งเล่า จากที่กำหนดไว้ตอนแรกวันที่ 16 มกราคม 2552 ล่าสุดกรมโทรคมนาคม (DoT) กระทรวงสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศของอินเดียได้ออก Information Memorandum ฉบับแก้ไข เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2552 ระบุรายละเอียดเกี่ยวกับการประมูลคลื่นความถี่ 3G และ BWA และได้มีการแก้ไขกรอบเวลาอีกเล็กน้อยหลังจากนั้นเพื่อเดินหน้าสู่การประมูล

วันที่ 16 - 19 มีนาคม 2553 เปิดรับใบสมัคร มีผู้สมัครประมูล 3G 9 รายและผู้สมัครประมูล BWA 11 ราย การประมูล 3G จะถูกจัดขึ้นก่อน ส่วนการประมูล BWA จะถูกจัดขึ้นหลังจากเสร็จสิ้นการประมูล 3G ไปแล้ว 2 วัน ที่น่าสนใจคือผู้ที่เข้าร่วมประมูลมีแต่ผู้ประกอบการรายเดิมทั้งสิ้น อย่างไรก็ตามผู้ประกอบการรายเดิมบางรายเช่น Uninor ของ Telenor กลับไม่ได้ยื่นใบสมัครเพื่อเข้าร่วมการประมูล ผู้ประกอบการต่างชาติเช่น AT&T จากอเมริกา หรือ Telstra จากออสเตรเลียก็ไม่ได้เข้าร่วมอย่างที่เคยได้มีการคาดการณ์กันไว้ ส่วนผู้สมัครที่เข้าร่วมประมูลใบอนุญาตทั้ง 3G และ BWA คือ Aircel, Bharti, Reliance, Vodafone, Tataและ Idea

วันที่ 3 เมษายน 2553 ประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิ์เข้าร่วมประมูล หลังจากที่ผู้สมัครทั้งหมดผ่านการคัดเลือกเบื้องต้น (pre-qualification) โดยมีคะแนนดังนี้

ผู้มีสิทธิ์ร่วมประมูล 3G

S.No.	Name of Bidder	Earnest Money Deposit (INR crore)	Initial Eligibility Points
1	Aircel Limited	505.00	350
2	Bharti Airtel Limited	505.00	350
3	Etisalat DB Telecom Private Limited	427.50	311
4	Idea Cellular Limited	505.00	350
5	Reliance Telecom Limited	505.00	350
6	S Tel Private Limited	37.50	18
7	Tata Teleservices Limited	505.00	350
8	Videocon Telecommunications Limited	20.00	12
9	Vodafone Essar Limited	505.00	350

ผู้มีสิทธิ์ร่วมประมูล BWA

S.No.	Name of Bidder	Earnest Money Deposit (INR crore)	Initial Eligibility Points
1	Aircel Limited	252.50	350
2	Augere (Mauritius) Limited	67.50	102
3	Bharti Airtel Limited	252.50	350
4	Idea Cellular Limited	252.50	350
5	Infotel Broadband Services Private Limited	252.50	350
6	Qualcomm Incorporated	252.50	350
7	Reliance WiMax Limited	252.50	350
8	Spice Internet Service Provider Private Limited	42.50	64
9	Tata Communications Internet Services Limited	252.50	350
10	Tikona Digital Networks Private Limited	161.25	248
11	Vodafone Essar Limited	252.50	350

วันที่ 5 - 6 เมษายน 2553 จัดการประมูลจำลอง (mock auction) สำหรับผู้ที่มีสิทธิ์เข้าร่วมประมูล

วันที่ 9 เมษายน 2553 เปิดประมูลวันแรก โดยขอสรุปรายละเอียดหลักที่น่าสนใจดังนี้

ผู้เข้าร่วมประมูล 3G ต้อง

ถือใบอนุญาต Universal Access Service (UAS) หรือ Cellular Mobile Telephone Service (CMTS), หรือ
เป็นบริษัทที่มีประสบการณ์ให้บริการ 3G โดยตรงหรือถือหุ้นใหญ่ในบริษัทที่ให้บริการ และกำลังขอ UAS ผ่านบริษัทนอมินีรายใหม่ ทั้งนี้ตามประกาศของ DoT

ผู้เข้าร่วมประมูล BWA ต้อง

ถือใบอนุญาต Universal Access Service (UAS) หรือ Cellular Mobile Telephone Service (CMTS), หรือ
ถือใบอนุญาตผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต (ISP), หรือ
เป็นบริษัทที่กำลังขอใบอนุญาต UAS หรือใบอนุญาต ISP ผ่านบริษัทนอมินีรายใหม่ ทั้งนี้ตามประกาศของ DoT

การประมูลใบอนุญาตแบ่งเป็น 22 พื้นที่ (Circles) ตามศักยภาพของตลาดแบ่งเป็น 4 กลุ่มดังนี้

Metros: Delhi, Kolkata, และ Mumbai
A Circles: Andra Pradesh, Gujarat, Karnataka, Maharashtra, และ Tamil Nadu (ซึ่งเพิ่งรวม Chennai ซึ่งเคยเป็น Metro เข้าไป)
B Circles: Haryana, Madhya Pradesh, Punjab, Rajasthan, Uttar Pradesh (E), Uttar Pradesh (W), West Bengal, และ Kerala
C Circles: Assam, Bihar, Himachal Pradesh, Jammu & Kashmir, North East India, และ Orissa

คลื่นความถี่ที่จะประมูลคือ

2.1 GHz สำหรับ 3G/WCDMA (2x5MHz blocks)

เปิดประมูล 3 blocks ใน 17 พื้นที่
เปิดประมูล 4 blocks ใน 5 พื้นที่ (Himachal Pradesh, Bihar, Jammu & Kashmir, West Bengal, และ Punjab)
block พิเศษอีก 1 block ได้ถูกจัดสรรให้ MTNL (Delhi และ Mumbai) กับ BSNL (ในพื้นที่ที่เหลือ) ไปก่อนหน้านี้แล้วโดยทั้งสองรายต้องจ่ายค่าคลื่นความถี่เท่ากับราคาสุดท้ายของการประมูล

2.3 GHz สำหรับ BWA/WiMAX (20MHz blocks)

เปิดประมูล 2 blocks ในแต่ละพื้นที่
block พิเศษอีก 1 block จะถูกจัดสรรให้ MTNL (Delhi และ Mumbai) กับ BSNL (ในพื้นที่ที่เหลือ)

การประมูลใช้วิธี Simultaneous Multiple Round Ascending (SMR-A) คือการประมูลแบ่งเป็นรอบๆ แต่ละรอบจะประมูลทุก block พร้อมๆ กัน เมื่อจบการประมูลแต่ละรอบจะได้ผู้ชนะชั่วคราว (provisional winners) ถ้าจำนวนผู้ชนะชั่วคราวสูงกว่าจำนวนคลื่นความถี่ที่สามารถจัดสรรได้ ก็จะมีการประมูลรอบต่อไป และราคาจะถูกปรับขึ้น
ผู้เข้าร่วมประมูลแต่ละคนสามารถประมูลได้เพียง 1 block ในแต่ละพื้นที่เท่านั้น
ผู้ชนะการประมูล 3G จะได้รับการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่ได้ัวันที่ 1 กันยายน 2553 ในขณะที่ผู้ชนะการประมูบ BWA สามารถใช้คลื่นความถี่ได้ทันที โดยใบอนุญาตมีอายุ 20 ปี

รายละเอียดอื่นๆ สามารถอ่านได้จาก Notice Inviting Applications

นักวิเคราะห์จาก Ernst & Young กล่าวว่า เงื่อนไขที่กำหนดให้ผู้ประมูลต้องมีใบอนุญาต UAS ก่อน เป็นสาเหตุให้ผู้เล่นต่างชาติรายใหม่ถอดใจจากการประมูล 3G เนื่องจากต้องจ่ายค่าใบอนุญาตสูงถึง ราว 12,760 ล้านบาท (INR 1,650 crore) ซึ่งถือเป็นภาระนอกเหนือจากที่ต้องจ่ายค่าใบอนุญาต นอกจากนี้ทรัพยากรคลื่นความถี่ที่มีอยู่อย่างจำกัดโดยพื้นที่ส่วนใหญ่มีเพียง 2x15 MHz หรือ 3 blocks เท่านั้นทำให้เกิดการแข่งขันสูง เมื่อเทียบกับจำนวนผู้ร่วมประมูลที่มีถึง 9 ราย ยิ่งถ้าต้องการให้บริการแบบครอบคลุมทั่วประเทศด้วยแล้วจำเป็นต้องประมูลคลื่นความถี่ให้ครบทั้ง 22 พื้นที่ ทำให้ในพื้นที่ที่มีการแข่งขันสูงอยู่แล้วเช่น Delhi และ Mumbai ยิ่งมีการแข่งขันที่สูงขึ้นไปอีก ส่งผลให้ราคาใบอนุญาตสูงมากอย่างที่เห็น

การจำกัดให้ประมูลได้เีีพียงรายละ 2x5 MHz หรือ 1 block ช่วยป้องกันไม่ให้เกิดการ monopoly คลื่นความถี่ แต่ประเด็นนี้ก็สร้างปัญหาในการให้บริการ Kunal Bajaj จาก BDA Connect บอกว่า "นี่เป็นเพียง 1/3 หรือ 1/4 ของขนาดที่ได้รับการจัดสรรในยุโรป" คลื่นความถี่ที่มีจำกัดทำให้ความสามารถในการรองรับทั้งจำนวนลูกค้าและปริมาณการใช้งานโดยเฉพาะอย่างยิ่ง data มีจำกัดไปด้วย โดยทั่วไปแล้วผู้ประกอบการ 3G ในประเทศอื่นๆ ให้บริการที่ 2x15 MHz โดยเฉลี่ยหรืออย่างต่ำไม่น้อยกว่า 2x10 MHz

อินเดียเป็นตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่ใหญ่เป็นอันดับสองในโลกและคาดว่าจะแซงหน้าจีนภายในอีกไม่กี่ปีนี้ ปัจจุบันอินเดียมีประชากรราว 1,180 ล้านคน โดยมีผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ราว 585 ล้านราย (จีน: 756 ล้านราย) หรือราว 50% penetration ที่น่าสนใจคืออินเดียมีอัตราผู้ใช้บริการใหม่สูงที่สุดในโลก เฉลี่ยตกเดือนละ 20 ล้านราย (ข้อมูลไตรมาสแรกปี 2010, จีน: 10 ล้านรายต่อเดือน) ประชากร 75% ของอินเดียเลี้ยงชีพด้วยเงินต่ำกว่าวันละ US $2 โดยมีประชากรราว 200 ล้านคนจัดว่าอยู่ "ใต้เส้นความยากจน" (below poverty line) อุตสาหกรรมโทรศัพท์เคลื่อนที่มีรายได้เฉลี่ยต่อเบอร์ต่อเดือน (Average Revenue Per User, ARPU) อยู่ที่ราว US $5 ซึ่งมาจากบริการทางเสียงเป็นส่วนใหญ่ ผู้ประกอบการคาดว่า ARPU สำหรับบริการ 3G จะอยู่ที่ US $11 แต่จากสภาพโครงสร้างทางเศรษฐกิจและสังคมของอินเดียผู้ประกอบการส่วนใหญ่ก็ไม่ได้หวังว่าผู้ใช้จะหันมาใช้บริการ data กันมากมาย ผู้ประกอบการส่วนใหญ่ต้องการคลื่นความถี่เพิ่มเพื่อรองรับการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่มีปัญหาความถี่ไม่พออยู่ในปัจจุบันมากกว่า

BSNL กับ MTNL ผู้ให้บริการสองรายของรัฐได้เปิดให้บริการ 3G ไปก่อนตั้งแต่เมื่อต้นปี 2552 โดยได้รับคลื่นความถี่รายละ 2x5 MHz ทำให้เราได้เห็นการตอบรับของตลาดที่เป็นไปอย่างเชื่องช้า MTNL ให้บริการเป็นรายแรกในอินเดียที่ Delhi และ Mumbai ซึ่งเป็นสองหัวเมืองใหญ่ ส่วน BSNL ให้บริการในอีก 20 พื้นที่ที่เหลือ

The best way to describe my blog ;)

2010-05-14T11:23:00.002+07:00

Femtocell Services

2010-05-11T16:37:00.004+07:00

Light Reading listed commercial femtocell services in Who Does What: Femtocell Services report.

Operator Service	Launch Date	Femto Supplier	Type of Femto Service*	Number of Femtos Deployed	Femto Price/Service Subscription
AT&T 3G Microcell	September 2009	Cisco (ip.access)	3G UMTS	N/A	Prices vary: $150 for femto and rebates available with subscriptions to AT&T services, for example
China Unicom3G Inn	November 2009	Huawei	3G UMTS	N/A	N/A
NTT DoCoMoMy Area	November 2009	Mitsubishi	3G UMTS	N/A	Free femto with ¥980 ($11) monthly subscription and ¥2,100 ($24) installation charge
OptimusSinal On	December 2009	Huawei	3G UMTS**	Up to 500 in first half of 2010	€99.90 ($136) for femto plus € 7.70 ($10.50) monthly fee (which includes 50 minutes for calls)
SFR Home 3G	November 2009	NEC (Ubiquisys)	3G UMTS	N/A	€199 ($272) for femto
Softbank	February 2009	NEC (Ubiquisys)	3G UMTS	Less than 100****	Free femto
SprintAirave	August 2008	Samsung	2G CDMA	N/A	$99.99 for femto plus $4.99 monthly subscription; also, $10 monthly subscription is available for unlimited calling
StarHubHome Zone	November 2008	Huawei	3G UMTS	N/A	Free femto for contract customers plus S$15 ($10) monthly Home Zone subscription
Verizon WirelessNetwork Extender	January 2009	Samsung	2G CDMA	N/A	$249.99 for femto, no monthly charge
VodafoneSure Signal	July 2009	Alcatel-Lucent/Sagem	3G UMTS***	N/A	£50 ($75) for femto -- or £5 ($7) per month for 12 months -- with monthly price plans of £25 ($38) or more. Alternatively, £120 ($182) for femto -- £5 ($7) per month for 24 months -- with monthly price plans of less than £25 ($38)
Sources: operators, vendors, Light Reading Mobile * All services are for consumers unless otherwise indicated For business customers * For consumers as well as small and medium enterprise (SME) customers **** Softbank says it has deployed "a few tens" of femtocells

LTE products

2010-05-11T11:33:00.002+07:00

GSA released an Evolution to LTE Report, showing the updated list of LTE manufacturers and products.

Japan, America, and Western Europe users pay the most expensive mobile prices

2010-05-10T16:17:00.005+07:00

Wireless Intelligence ranked top 25 mobile operators by revenue. On the top was China Mobile, the largest mobile operator in terms of subscribers and revenue. The second place was Vodafone group, based mainly in Western Europe. American operators: Verizon (#4), AT&T (#6), and Sprint (#10), all were in the top ten. However, Japanese operators: NTT DoCoMo (#7), KDDI (#9), and SoftBank Mobile (#13) were among the highest ARPU in the list, ranging from US $60 to US $80. Indian-based operators were absent from the list.

Despite huge amount of population and subscribers, Indian market's ARPU was too low to compensate its revenue generation. Low penetration markets like India (around 50% in 1Q 2010) turned out to have a very high level of competition so that the mobile service's price was very cheap. In contrast, mature markets such as Japan, US, and Western Europe demonstrated a very high price for mobile service, even if the penetration hit the ceiling for quite a while.

Mature markets seem to always have higher ARPU than developing markets. As ARPU around the world continues to decline, could India break the rule and raise its ARPU once the market becomes mature?

source - Wireless Intelligence

Network Outsourcing Deals

2010-05-07T11:42:00.006+07:00

Australia's 3rd largest mobile operator VHA - a 50:50 joint-venture between Vodafone and Hutchison - is to outsource its network operations to Nokia Siemens Networks (NSN) in a seven-year deal expected to be worth hundreds of millions of dollars. The contract includes service management for a number of key parts of VHA’s mobile network - core, transmission and radio networks - and equipment supply for its core network. The deal was VHA’s "first major network contract” since the company’s formation.

A similar, but much larger, deal was done by the US's 3rd largest mobile operator Sprint and the world's largest network equipment supplier Ericsson in July 2009, worth up to $US 5 billion over the seven-year term of contract. Around 6,000 of Sprint employees were transferred to Ericsson. Ericsson assumes responsibility for the day-to-day services, provisioning and maintenance for the Sprint-owned CDMA, iDEN and wireline networks, while Sprint retains technology and vendor selections.

Outsourcing network operation strategy seems to be an option for operators, especially the non-leading ones, who wish to focus more on marketing and business strategies, and leave the technical resolutions to the expertise of its supplier partner.

ราคาใบอนุญาต 3G ที่อินเดียทะลุ 1,300 ล้านเหรียญสหรัฐแล้ว

2010-04-27T17:03:00.003+07:00

อินเดียเพิ่งเปิดให้ประมูลใบอนุญาต 3G ไปเมื่อวันที่ 9 เมษายนที่ผ่านมา อินเดียถือเป็นตลาดที่มีอัตราการเติบโตของผู้ใช้บริการรวดเร็วที่สุดโลก โดยแต่ละเดือนจะมีผู้ใช้เพิ่มขึ้นราว 20 ล้านราย จึงไม่แปลกที่ราคาของใบอนุญาตที่ครอบคลุมทั่วประเทศจะไต่ระดับขึ้นไปสูงถึงใบละ 1,300 ล้านเหรียญสหรัฐแล้ว (ข้อมูล ณ วันที่ 19 เมษายน ซึ่งเป็นวันที่ 7 ของการประมูล ผ่านมาแล้ว 40 รอบ) ไม่รู้จะไปจบกันที่เท่าไหร่

ที่มา - Mobile Business Briefing

ขออนุญาตให้ข้อมูลเพิ่มเติมเสริมความเข้าใจ เพื่อเพิ่มอรรถรสในการอ่านนะครับ

อินเดีย
มีโทรศัพท์เคลื่อนที่ประมาณ 585 ล้านเบอร์ จากจำนวนประชากรราว 1,180 ล้านคน คิดเป็นเพียง 50% ของจำนวนประชากร (ซึ่งจริงๆ แล้ว 1 คนอาจถือมากกว่า 1 เครื่อง/เบอร์ก็ได้!) หมายความว่ามีโอกาสโตได้อีกเยอะ (เทียบกับไทยที่ประชากร 63.5 ล้านแต่ตอนนี้ตัวเลขทะลุ 100% แล้ว)

ตัวเลข 585 ล้านนี่เยอะกว่ายุโรปตะวันตกทั้งภูมิภาคซะอีก! จริงๆ ถ้าเรามองอินเดียเป็นทวีป (ไม่ใช่ประเทศ) ก็จะเข้าใจได้ง่ายขึ้นเพราะอินเดียเองก็แบ่งเขตการให้บริการโทรคมนาคมออกเป็น 23 พื้นที่ตามสภาพเศรษฐกิจ (มี A, B, C Circles กับอีก 4 หัวเมืองใหญ่) การให้ใบอนุญาตก็เป็นใบอนุญาตระดับพื้นที่ (Regional Licenses) ถ้าต้องการครอบคลุมทั่วประเทศก็ต้องประมูลให้ได้ทุกๆ พื้นที่ ปัจจุบันมีผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 17 ราย แต่มีผู้เข้าร่วมประมูลครั้งนี้เพียง 9 ราย ที่น่าสนใจคือรัฐบาลอินเดียประมูล 3G ไปพร้อมๆ กับ Broadband Wireless Access หรือ BWA ซึ่งโดยทั่วไปแล้วหมายถึง WiMAX โดยมีผู้เข้าร่วมประมูลใบอนุญาต BWA 11 ราย

ที่ราคาขึ้นไปสูงก็ไม่น่าแปลกใจเพราะถ้าดูจากความใหญ่โตด้านประชากรของอินเดียแล้ว ผู้ประกอบการยังมีโอกาสทำเงินได้อีกมาก รายได้โดยเฉลี่ยนั้นยังคงมาจาก voice ถึง 90% ไม่ใช่การส่งข้อมูล จริงๆ สิ่งที่ผู้ประกอบการอยากได้ไม่ใช่ 3G แต่ต้องการคลื่นความถี่เพิ่มเพราะของเดิมใช้กันอย่างกระเบียดกระเสียนจวนเจียนจริงๆ แต่ความถี่ที่จะประมูลใหม่นั้นก็ไม่ได้มีมากมาย เพราะพื้นที่ส่วนใหญ่ในประเทศจะมีให้ประมูลแค่ 3 สล๊อต (2x5 MHz) นั่นหมายความว่าแต่ละคนจะได้ไปคนละสล๊อตเท่านั้น ในขณะที่ในยุโรปส่วนใหญ่ได้ไปเจ้าละ 3-4 สล๊อต

จริงๆ แล้วอินเดียก็มี 3G แล้วแม้ยังไม่ประมูล โดยรัฐบาลจัดสรรคลื่นความถี่ให้กับผู้ประกอบการของรัฐ BSNL กับ MTNL ไปก่อนคนละสล๊อต เพื่อเปิดให้บริการ 3G ไปตั้งแต่ปีที่แล้ว (คล้ายประเทศไทยมาก) โดยมีเงื่อนไขว่าเมื่อเปิดประมูลกันจริงๆ BSNL กับ MTNL ต้องจ่ายค่าใบอนุญาตเท่ากับราคาที่คนอื่นเค้าประมูลมาเพื่อความเท่าเทียม แต่ที่ผ่านมาทั้งสองเจ้ายังไม่สามารถนำบริการ 3G มาใช้ให้เิกิดประโยชน์สมกับที่ได้มาก่อนเจ้าอื่น (อันนี้ก็คล้ายอีก)

ไทย
ประเทศไทยมี 3G แล้วครับ (แต่ไม่ได้มีทุกที่และตามมาด้วยเงื่อนไขร้อยแปด)
ฮัทช์ และ แคทเทเลคอม สองเจ้านี้ให้บริการ 3G โดยใช้เทคโนโลยี CDMA2000 1xEVDO มาหลายปีแล้วซึ่งในทางเทคนิคถือว่าเป็นเทคโนโลยีโทรศัพท์เคลื่อนที่ในยุคที่ 3 เรียบร้อยแล้ว เสียดายที่เครื่อง GSM ทั่วไปใช้ไม่ได้
ทีโอทีหลังจากเข้าซื้อหุ้นกิจการร่วมไทยโมบายจากแคท ก็เิปิดให้บริการ 3G ในย่าน 2.1 GHz (ซึ่งเป็นย่านหลักใช้ได้กับมือถือเกือบทุกเครื่อง ที่อินเดียประมูลก็ประมูลย่านนี้กัน) ไปตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว
เอไอเอสก็เปิดให้บริการ 3G ในย่าน 900 MHz ในบางพื้นที่เช่นเชียงใหม่ ชลบุรี เป็นต้น รองรับในโทรศัพท์บางรุ่นเท่านั้น
ทรูมูฟ กับ ดีแทค สองเจ้านี้ได้ความถี่ย่าน 850 MHz ย่านเดียวกับ ฮัทช์ และ แคทนั่นแหละมาสำหรับ "ทดลองทดสอบ" การให้บริการ 3G ใช้ได้กับโทรศัพท์บางรุ่นเท่านั้น

ที่น่าละเหี่ยใจก็คือ เมื่อปีที่แล้วไทยกับอินเดียก็เปิดประชาพิจารณ์การออกใบอนุญาต 3G ในเวลาไล่เลี่ยกัน หลังจากนั้นอินเดียก็ประกาศเลื่อนการประมูลมานับครั้งไม่ถ้วนแต่ในที่สุดก็เริ่มประมูลกันแล้ว ของไทยไม่เคยเลื่อนเลย... อยู่ตรงไหนก็อยู่ตรงนั้น..

Unprecedented Data Usage

2010-03-17T17:41:00.006+07:00

Unprecedented data usage เป็นคำที่ AT&T เรียกปัญหาปริมาณการใช้งาน data สูงอย่างไม่เคยมีมาก่อน (หรืออาจเรียก congestion, network choking, backhaul choking, ฯลฯ) ปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อทั้งโครงข่ายและลูกค้าของ AT&T เอง

พฤติกรรมที่เปลี่ยนไป
ปัญหานั้นเกิดจากระดับความต้องการใช้งาน data ของลูกค้าที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ในกรณีของ AT&T ปริมาณการใช้งาน data เพิ่มขึ้น 5,000 เปอร์เซ็นต์ ภายในระยะเวลาเพียง 3 ปี (2Q06-2Q09) ทำให้การ dimension network ที่วางแผนไว้ ทั้งในส่วน radio และ backhaul ไม่สามารถรองรับได้เพียงพอซึ่งส่งผลให้ลูกค้าประสบกับปัญหา "เน็ตอืด"

ปัญหาของ AT&T
จอห์น โดโนแวน CTO ของ AT&T บอกว่าการคาดการณ์ปริมาณการใช้ data แบบเดิมๆ ใช้ไม่ได้อีกต่อไป ("the traditional model for forecasting mobile data growth is dead") การวางแผนการขยายเครือข่ายเพื่อรับมือกับความต้องการใช้ data ในอนาคตต้องใช้ model ที่ซับซ้อนมากขึ้น คำนึงถึงปัจจัยต่างๆ มากขึ้น พฤติกรรมการใช้งาน data ที่เพิ่มขึ้นของผู้บริโภคมีสาเหตุมาจากปัจจัยหลัก 3 ประการ 1.) อุปกรณ์และ application ต่างๆ ตอบโจทย์ความต้องการด้าน data ของลูกค้าได้ดีขึ้น 2.) เทคโนโลยี 3G โดยเฉพาะ HSPA เอื้อให้ใช้งาน data ได้ดีขึ้นในต้นทุนที่ถูกลง 3.) การคิดราคาแบบ unlimited usage และ flat rate ซึ่งนักวิเคราะห์เรียกว่า "all-you-can-eat" ส่งเสริมการใช้งาน data ของลูกค้าทำให้ลูกค้าไม่ต้องกังวลเรื่องปริมาณการใช้งาน ซึ่งสาเหตุหลักๆ ของปัญหา unprecedented data usage มักจะถูกมองว่าเกิดจากประเด็นด้านราคาเป็นหลัก (ซึ่งแน่นอนว่า 2 ประเด็นแรกไม่ใช่ปัญหา) การคิดราคาแบบ unlimited / flat rate ดูเหมือนจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดปัญหานี้

อย่างไรก็ตามปัญหาทั้งหมดเกิดจากคนบางกลุ่มเท่านั้น ราฟ เดอ ลา เวก้า ประธานและ CEO ของ AT&T กล่าวว่า "ปริมาณ data traffic 40% เกิดจากกลุ่มลูกค้า smartphone เพียง 3% เท่านั้น" เวก้ายังบอกอีกว่า "เรากำลังหาทางที่จะสร้าง แรงจูงใจ ให้ลูกค้ากลุ่มเล็กๆ นั้นลดการใช้งานหรือปรับเปลี่ยนวิธีการใช้งาน data เพื่อที่จะไม่รบกวนการใช้งานของลูกค้าคนอื่นที่อยู่ใน cell site เดียวกัน" นี่เหมือนเป็นสัญญาณที่จะบอกว่า ต่อไปนี้จะหมดยุคของการให้บริการแบบ all-you-can-eat แล้ว โดยทางออกหนึ่งที่เวก้าสนใจคือ "การกำหนดราคาที่สะท้อนการใช้งานจริง"

วิธีแก้ปัญหาของ AT&T
แนวทางการแก้ปัญหาด้านราคาเป็นเพียง หนึ่งในหลายแนวทางที่ AT&T ใช้แก้ปัญหานี้ ก่อนหน้านี้ AT&T ได้ประกาศอัพเกรดโครงข่ายให้รองรับความเร็ว 7.2 Mbps ใน 6 หัวเมืองใหญ่ ตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว และเมื่อต้นปียังประกาศเพิ่มงบลงทุนอีกสองพันล้านเหรียญสำหรับปี 2010 ในธุรกิจ mobile (wireless network และ backhaul) เมื่อเทียบกับปี 2009 นอกจากนี้ AT&T ยังใช้ Wi-Fi เข้ามาช่วย offload data traffic จาก 3G ตั้งแต่ AT&T เริ่มขาย iPhone (AT&T รายงานว่าจำนวนผู้ใช้งาน Wi-Fi เพิ่มขึ้น 3 เท่าในปีเดียว) โดยล่าสุดลูกค้า iPhone สามารถใช้ Wi-Fi hotspot ของ AT&T ได้ง่ายขึ้นด้วยซอฟแวร์ iPhone 3.0 แต่ถึงกระนั้นก็ยังไม่วายที่โดนคู่แข่งอย่าง Verizon ออกโฆษณาโจมตีเรื่องเครือข่าย 3G ที่ไม่ครอบคลุม

Operator อื่นๆ
กลับมาที่ unprecedented data usage เรื่องนี้ยังเป็นเรื่องใหม่ในอุตสาหกรรมโทรคมนาคม แต่ละ operator มีวิธีการแก้ปัญหาที่แตกต่างกันออกไป โดยทั่วไปก็ต้องขยาย capacity ของ network ทั้งในส่วน radio และ backhaul บางรายก็ใช้ Wi-Fi เพื่อ offload บางรายก็ใช้มาตรการทางด้านนโยบายหรือกฎหมายเ้ข้ามาช่วย O2 (สหราชอาณาจักร) ก็เป็นอีกรายที่ออกมายอมรับว่ามีปัญหาการใช้งาน data ในเครือข่าย โดยบอกว่า O2 จะลงทุนสร้างเครือข่ายเพิ่มอีก 1,500 สถานีภายในปี 2010 นี้ สำหรับ operator อื่นๆ ที่เชื่อในกลยุทธของ Wi-Fi ก็มีเช่น Telkom Austria, softbank mobile อย่างไรก็ตามนักวิเคราะห์บางกลุ่มเห็นว่า Wi-Fi strategy ไม่ใช่อนาคตที่ยั่งยืน

แก้ปัญหาทางนโยบาย
Hong Kong CSL แก้ปัญหาโดยประกาศ Fair Usage Policy CSL ก็ประสบปัญหาคล้ายๆ กับ AT&T CSL บอกว่า ลูกค้าเพียงประมาณ 5% ใช้ bandwidth กว่า 50% ของโครงข่าย แต่วิธีแก้ปัญหาก็คือในเมื่อลูกค้าจำนวนน้อยๆ ใช้งานผิดประเภทเช่น load bit torrent ทำให้ลูกค้ารายอื่นได้รับผลกระทบ ก็แก้ปัญหาไปตรงๆ ก็คือไปบีบ bandwidth ของลูกค้าเหล่านั้นให้เหลือแค่ "พอใช้ได้" เพราะไม่ว่า CSL จะลงทุนเพิ่มอีกเท่าไหร่ ลูกค้า 5% กลุ่มนี้ก็พร้อมจะใช้แบนด์วิดธ์ให้หมดไปจนลูกค้ารายอื่นใช้งานไม่ได้อยู่ดี... ทั้งนี้เพื่อพิทักษ์ผลประโยชน์ของลูกค้าส่วนใหญ่ ถ้าใครไม่พอใจใน Fair Usage Policy ของ CSL ก็ไปฟ้อง สคบ. ไม่ก็ไปใช้เจ้าอื่น.

Time-based vs. Volume-based Pricing

2010-02-26T12:50:00.003+07:00

For Thai market, awaiting for 3G auction, data service is quite new to majority of users. It's actually also new to operators since there are two camps for the data service charging scheme. One is Time-based, where customers are charged per minute. Another is Volume-based, where customers are charged per megabyte.

Time-based
This one is the scheme that customers are familiar with. Similar to the way they are charged on voice calls. It is easy to understand how much they have consumed. But when customers are charged with time-based, they are not quite encouraged to use data service because turning on the Internet connection means money. Therefore, most of the time the Internet is turned off. The browsing can wait!

Volume-based
Most users, even the experienced ones, do not know how many megabytes they would need for their next sit and surf. Estimation is not easy. Rich content web pages, You Tube streaming, and browsing the recent photo updates of your friends in Facebook could give you a surprised number of megabytes. In the early stage, operators might try to avoid this charging scheme since it's hard to understand to the users (and probably the operators themselves.) The good thing about the volume-based is the "Always On" experience (also called the broadband experience.) While most of the time customers don't use the Internet, they always want to get connected. So their friends can see their status on mobile instant messaging, chat whenever they want, search whenever they need, read.., browse.., purchase... and so on.

In sum, if the Google Chrome OS's vision (shown in the video below) is to be the future of computing/mobile... we couldn't avoid Volume-based charging or, to the utmost, Flat-rate.

O2 and Orange UK

2010-02-24T15:50:00.007+07:00

Recent survey by Siroda (and commissioned by O2) reported that O2 was the fastest operator on average in the UK. While the results were more mixed throughout the country, Orange seemed to be at the bottom of the table.

For those who are not familiar with UK mobile market, there're 5 incumbents, which are, sorted by number of subscribers at the end of 2009: O2 (Telefonica) - 21.3m, Vodafone - 19.1m, T-Mobile - 16.7m, Orange - 16.3m, and 3 (Hutchison) - 4.9m. The first 4 are the incumbents since 2G era. The last one has entered the market with 3G only network since 2003.

Number of Connections
In the UK market, operators took turns in leading the market; once it was Vodafone, then Orange, then Vodafone again, then T-Mobile, then O2, then Vodafone one more time, and now it's O2. Orange used to hold number one rank (by subscribers) during 2002-2003. Then, O2 built up its customer base and passed Orange's in early 2005. Now the difference is as large as 5 million subscribers. Counting only the 3G connections, O2 has almost twice the amount of Orange's. How have O2 done this?

Is it the price factor?
O2 didn't raise their customer base by lowering their prices. The ARPU repored at Q3/2009 (latest information) indicated that the two operators have maintained their ARPU at the same level: O2 - £22.21 and Orange - £21.75. Further more, during the past six years, O2's customers had to pay, on average, £1 more than Orange's customers on their phone bills.

Is it the coverage?

Yes, it's the coverage.. but not that wide coverage that impressed the customers! Ofcom's 3G coverage map issued in July 2009 suggested that the number one operator didn't blanket 3G coverage all over the country. Orange obviously had the bigger 3G footprint compared to O2. Coverage is a crucial factor for successful mobile services. People get frustrated when they are out of the network coverage and cannot make or receive calls. Large coverage is always better than small. But then, why have O2 won customers' hearts?

When it comes to 3G and data services, majority of users seem to locate in big cities and hotspots. Note that 3G penetration in UK now (Q4/2009) is still less than 40%. O2 seemed to intentionally choose to deploy 3G in the big cities and potential hotspots, while Orange blanketed it all over the country. The speed test report suggested that O2 focused their investment more on the signal quality and network capacity, and resulted in a better download speed. O2 might put less money on coverage when 3G is not mature but the money goes to things like marketing campaign, robust signal, bigger backhaul, and etc.

Can we say that hotspot deployment strategy is a winning strategy for O2? What do you think?

Thailand's mobile market overview - Spectrum

2010-02-23T14:45:00.008+07:00

You are strongly encouraged to take a look at this blog's disclaimer before reading this post.

Disclaimer: While every reasonable effort is made to ensure accuracy of the information provided on this blog, no guarantees for the accuracy of information are made.

Spectrum. One of the fundamental elements for mobile services. In Thailand, the most populous band is located around 1800 MHz, as shown in the picture below. The "standard" spectrum configurations specified by 3GPP (a.k.a. E-UTRA Operating Bands) are shown in grey with band's number indicated. Thailand's spectrum assignments are shown in colors. The 1800 MHz band is used in Thailand for providing GSM services. DTAC has major portion of the spectrum, 2x49.6 MHz out of 2x75 MHz resource. True Move and Digital Phone Company (DPC, an AIS subsidiary) have 2x12.6 MHz, each. Note, again, that none of these operator is the owner of the spectrum. They are concessionaires of State Enterprise CAT Telecom. DTAC has been in a concession since 1991. The latter two companies started in 1997 and 1998, respectively.

Another band shown above is the noteworthy 2.1 GHz, the 3G spectrum. As 3G assignment process (assumably auction) has been repeatedly delayed, this band is quite well-known in newspapers. The band spans its downlink at 2100 MHz and its uplink at 1900 MHz. (It's a tradition to call a band from its downlink frequency, i.e. the highest frequency occupied.) Thai Mobile, fully owned by State Enterprise TOT, possesses 2x15 MHz bandwidth out of total 2x60 MHz capacity of this band. The rest 2x45 MHz spectrum is clear but will not be ready for auction unless the political and legal issues are resolved. Thai Mobile commercially launched 3G service, using portion of its 2.1 GHz spectrum, in Bangkok in December 2009. However, the impact to the market seems to be very limited to date.

Another crowded band is around 800-900 MHz. AIS is the only operator who has access to 900 MHz spectrum, offering both GSM900 (country wide) and UMTS900 (in selected hotspots) services. AIS occupies 2x17.5 MHz in 900 MHz under the concession of State Enterprise TOT since 1990. The other 3 operators are squeezed in 2x25 MHz in 850 MHz band under the concessions of State Enterprise CAT Telecom. Hutchison Telecom, with a partnership with CAT Telecom possesses around 2x10 MHz, True Move and DTAC, under CAT's concessions, have recently received the trial licenses to operate 3G/HSPA network on 850 MHz band. True Move has 2x5 MHz (or less, 2x4.8 MHz allowance, to be specific) and DTAC has 2x10 MHz. Trial licenses mean they cannot charge customers for the network usage. True Move was the first to offer this free trial service to its customers in 2008. However, the implementation turned out that while the data usage is free, voice calls are charged. And no one sues the mobile operator to date. DTAC conducted a small scale trial with a selected group of customers (reportedly around 2,000 individuals) and has recently announced to expand the trial in broader scale.

Historically, the 850 MHz was, in the earlier stage, separated in to two equal chunks of spectrum, 2x12.5 MHz each. CAT operated AMPS-A and DTAC operated AMPS-B. (AMPS-A/B band plans are not shown here.) Then, when the technology changed, CAT made a deal with Hutchison offering CDMA2000 service in AMPS-A spectrum, while DTAC didn't upgrade the technology. When 3G came, True Move made its way to acquire a chunk of 2x5 MHz spectrum in the middle and DTAC was pushed to the side. True Move offered iPhone (the device supports 3G in 850 MHz) the day it launched 3G service in 850 MHz (via trial license). It's a True Move's good move, isn't it?

Thailand's mobile market overview - ARPU

2010-02-17T17:17:00.003+07:00

Average Revenue Per User (ARPU) is basically the total revenue divided by the number of subscribers. It is the amount of money, on average, that a user is willing to pay to operator each month. From this view, the ARPU is therefore an indicator telling operators the quality of subscribers they have gained. As we have already known from the previous post that the number of connections reported by operators does not necessarily equal to the number of subscribers, using the ARPU calculated from the number of connections might be distorted. However, it can be used perfectly in relative view, i.e. when we compare amongst operators.

Thailand's mobile ARPU is one of the lowest in the world due to the high competition and price war. The declining rate is quite fast. Now the ARPU is in the range of THB 89 (True Move's Perpaid) to THB 1,316 (DTAC's Contract x2). That is USD $2.7 - $40.

Note that around 90% of subscribers are prepaid, that's why the overall ARPU is more influenced by prepaid ARPU. The 3 graphs above demonstrate that DTAC outperform AIS in terms of ARPU in the recent years. But the difference is not large enough to say who would win more quality subscribers in the longer term. The more obvious is True Move's. True Move might have done a good job in acquiring subscribers (connections), but it traded off with the low ARPU. Subscribers that True Move has acquired are those from the low-ARPU segment, and doubtlessly with low loyalty too. This is definitely not healthy in the long term.

Thailand's mobile market overview - Number of connections

2010-02-17T16:08:00.005+07:00

For those who are not familiar with Thailand, there are 3 major mobile operators whose customer bases are combined to 98% of the market. None of these is a spectrum license owner. They operate through a concession granted from one of two state enterprises; TOT and CAT.

Advanced Info Service (AIS) is a TOT's concessionaire, operating on GSM900. To date, AIS is the only operator in Thailand who has access to the 900 MHz spectrum. AIS also operates GSM1800 through its subsidiary, Digital Phone Company (DPC). Interestingly, DPC is a concessionaire of CAT. AIS is number one in terms of number of subscribers and revenue. Total Access Communications (DTAC) operates GSM1800 under CAT's concession. True Move, formerly TA-Orange, is also CAT's concessionaire, operating GSM1800. I will elaborate more about the backgrounds and details of Thai operators in future posts.

Market Share
The graph below shows number of mobile connections reported by each operator in the period of last 10 years. The total number of connections reported at the 4th quarter of 2009 indicates that the number of mobile connections slightly exceeds the number of population in Thailand (estimated 63 million by 2010). This should not be interpreted as everyone carries at least one phone as Thai market is dominated by prepaid (around 90%). The real mobile penetration could be as low as a half of what the number was reported (why?).

The point here is that the number of connections shown here does not necessary equal to the number of real subscribers.

I would say despite the fact that True Move was 10 years lag behind its two competitors, it has done a good job in securing good portion of net addition each year and it has constantly, extensively expanded its market share in order to build up its competitive advantage. Now AIS owns 44% market share, DTAC - 30%, and True Move 24%.

3G Adoptions

2010-02-11T16:19:00.005+07:00

To answer the question how 3G adoptions have developed in other countries, I have come up with some statistics that you might be interested.

World
Look at the world since year 2000, percentage of 3G connections from overall mobile subscriptions is shown below. While the world average 3G penetration at the end or 2009 is less than 15% (i.e. less than 15 out of 100 mobile connection are 3G), USA/Canada and Western Europe are above average but the penetrations are merely 35%-40%.

North America
Look closer into USA and Canada. The US market is actually the one that carry the 40% 3G penetration. The much smaller market, Canada, has only around 12% penetration. But you might ask what had happened to the US market during 4Q07 and 1Q08 that cause 3G adoption rate went so steep? Could it be an invention of iPhone or an emerging of HSDPA? I guess it might just be some kind of "change of counting method"... who knows!

Western Europe
Western Europe is the second highest 3G penetration in the world. The big five countries, Spain, UK, Italy, France, and Germany, demonstrate 30-40% 3G penetration. I am surprise to see less than 30% 3G penetration in Germany. Does it has something to do with their sky high 3G auction price (highest in the world) back in 2001?

Asia Pacific
Asia Pacific is the home of the two unique markets, which 3G penetrations are exceedingly high - Japan and South Korea. You can say almost all people there, 80-90%, are using 3G right now. The growth rate is also astounding. Both have reached the point of today's world's average penetration since 5 years ago! Singapore, Australia, New Zealand, and Taiwan are at the tipping point where operators start to sell 3G more than 2G. I personally wonder the case of Hong Kong. The small island should have done better than that considering its wealthiness and hi-tech standard of living. Thailand is located at the bottom of the chart since 3G auction is awaiting for green light from government.

How soon do you think 2G will be vanished from this world? At least, a decade I guess!

สรุปสาระสำคัญ พรบ. ร่วมการงานกับรัฐฯ (แผนภาพ)

2010-02-09T15:36:00.003+07:00

ในแง่ของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม โดยเฉพาะกรณีการให้สัมปทานโทรศัพท์เคลื่อนที่ ทั้งสัมปทานที่ทีโอทีให้แก่ AIS และ CAT ให้แก่ DTAC, True Move และ DPC ล้วนแต่ต้องปฏิบัติตาม พรบ. ฉบับนี้ทั้งสิ้น ในที่นี้จะสรุปขั้นตอนการดำเนินการตาม พรบ. ได้เป็น 3 ขั้นคือ

1. การเสนอโครงการ

2. การดำเนินโครงการ

3. การกำกับดูแลและติดตามผล

บทเฉพาะกาลระบุว่าถ้าดำเนินการถึงขั้นใดให้ถือว่าเป็นอันใช้ได้ (ไม่ต้องดำเนินการซ้ำอีก) แต่การดำเนินการในขั้นตอนต่อไปให้เป็นไปตามที่ พรบ. ระบุ ในกรณีของ DTAC และ AIS ที่ได้รับสัมปทานและดำเนินโครงการมาก่อนที่ พรบ. นี้จะถูกบัญญัติขึ้น จึงแค่ปฏิบัติตามส่วน "การกำกับดูแลและติดตามผล" เท่านั้น โดย CAT และ TOT เป็นผู้ตั้งคณะกรรมการฯ ตามมาตรา 22 มาประสานงานก็จบ (แม้จะมีการแก้ไขสัมปทานในภายหลังเพื่อเพิ่มระยะเวลาของสัมปทานก็ตาม ดูความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกากรณี CAT-TAC)

ส่วนในกรณีของ True Move และ DPC ซึ่งได้สัมปทานจาก CAT หลังจาก พ.ศ. 2535 ไปแล้วจึงต้องปฏิบัติตาม พรบ. นี้ทั้งหมดตั้งแต่ต้น นั่นหมายความว่าต้องมีการชงเรื่องเข้า ครม. อย่างน้อย 2 วาระคือให้ ครม. เห็นชอบโครงการ หลังจากนั้นก็ตั้งคณะกรรมการฯ มาตรา 13 เพื่อคัดเลือกเอกชน จัดประมูล แล้วชงเข้า ครม. ให้อนุมัติการร่วมงานอีกรอบ... นี่ยังไม่นับว่าถ้าเลือกวิธีไม่ประมูลก็ต้องเข้า ครม. อีกรอบ

ทั้งหมดนี้เรียบเรียงจากความเข้าใจส่วนตัวนะครับ

คณะกรรมการตามมาตรา ๑๓ และ มาตรา ๒๒

2010-02-08T13:20:00.006+07:00

คณะกรรมการตามมาตรา ๑๓

ให้หน่วยงานเจ้าของโครงการแต่งตั้งคณะกรรมการคณะหนึ่งประกอบด้วย

ผู้แทนกระทรวงเจ้าสังกัดซึ่งเป็นข้าราชการประจำ พนักงานรัฐวิสาหกิจ พนักงานหน่วยงานอื่นของรัฐหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น แล้วแต่กรณี เป็นประธาน
ผู้แทนกระทรวงการคลัง
ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ผู้แทนสำนักงานอัยการสูงสุด
ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ผู้แทนสำนักงบประมาณ
ผู้แทนกระทรวงอื่นอีกสองกระทรวง กระทรวงละหนึ่งคน
ผู้ทรงคุณวุฒิไม่เกินสามคน เป็นกรรมการ
และให้มีผู้แทนหน่วยงานเจ้าของโครงการหนึ่งคนเป็นกรรมการและเลขานุการ

คณะกรรมการตามมาตรา ๒๒

ผู้แทนหน่วยงานเจ้าของโครงการเป็นประธาน
ผู้แทนกระทรวงการคลังหนึ่งคน
ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติหนึ่งคน
ผู้แทนจากหน่วยงานอื่นซึ่งมิใช่หน่วยงานเจ้าของโครงการหนึ่งคน
ผู้แทนฝ่ายเอกชนที่เข้าร่วมงานหรือดำเนินการหนึ่งคน
ผู้แทนกระทรวงเจ้าสังกัดหนึ่งคน
ผู้แทนอื่นซึ่งหน่วยงานเจ้าของโครงการเห็นสมควรแต่งตั้งอีกไม่เกินสามคน

รวมกันไม่เกินเก้าคน เป็นกรรมการ

สรุปสาระสำคัญ พรบ. ร่วมการงานกับรัฐฯ

2010-02-08T13:02:00.005+07:00

กฎหมายฉบับนี้มีเพื่อให้การให้สัมปทานหรือร่วมทุนระหว่างภาครัฐและเอกชน มีหลักเกณฑ์การตัดสินที่ชัดเจน เป็นไปได้ด้วยความถูกต้อง โปร่งใส และมีกลไกการตรวจสอบจาำกหลายหน่วยงาน มิใช่จากผู้มีอำนาจตัดสินใจผู้ใดผู้หนึ่ง (ดู หมายเหตุท้าย พรบ.)

พรบ. นี้กล่าวถึงกระบวนการที่จะให้เอกชนเข้ามาร่วมงานกับรัฐ โดยแบ่งเป็น 5 หมวดดังนี้

หมวดที่ 1 บททั่วไป กำหนดนิยามต่างๆ
หมวดที่ 2 การเสนอโครงการ หน่วยงานรัฐ (วิสาหกิจ) เสนอผลการศึกษาโครงการโดยละเอียดต่อกระทรวงการคลัง และให้รัฐมนตรีคลังเสนอเข้า ครม.
หมวดที่ 3 การดำเนินโครงการ เมื่อ ครม. เห็นชอบ หน่วยงานรัฐจัดตั้งคณะกรรมการมาตรา ๑๓ ร่างขอบเขตโครงการ ประกาศเชิญชวนเอกชนเข้าร่วมประมูลโครงการ จนถึงคัดเลือกเอกชน ครม. เป็นผู้ตัดสินชี้ขาด
หมวดที่ 4 การกำกับดูแลและติดตามผล เมื่อลงนามในสัญญาแล้ว ให้หน่วยงานรัฐเจ้าของโครงการตั้งคณะกรรมการมาตรา ๒๒ กำกับดูแลให้เป็นไปตามสัญญาและรายงานผลการดำเนินงานต่อรัฐมนตรีเจ้าสังกัด
หมวดที่ 5 บทเฉพาะกาล โครงการที่ทำไปแล้วถึงขั้นตอนไหนก่อนวันที่ ๓๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ เป็นอันใช้ได้แต่การดำเนินการในขั้นตอนต่อไปให้ปฏิบัติตาม พรบ. นี้

สัมปทานของ AIS กับ DTAC ได้มีการเซ็นก่อนปี ๒๕๓๕ ดั้งนั้นทั้งสองกรณีจึงอยู่ในขั้น การกำกับและติดตามผล โดยต้องมีคณะกรรมการตามมาตรา ๒๒ เป็นผู้กำกับดูแล

ส่วนกรณีของ True Move และ DPC ซึ่งได้รับสัมปทานหลังจากปี ๒๕๓๕ จึงต้องปฏิบัติตาม พรบ. นี้ทั้งหมด เริ่มจาก CAT ต้องว่าจ้างที่ปรึกษามาจัดทำรายงานการศึกษาโครงการ เสนอรัฐมนตรีคลัง ให้คลังเสนอเข้า ครม. จน ครม. เห็นชอบจึงตั้งคณะกรรมการมาตรา ๑๓ มาจัดการประมูลและเลือกเอกชน หลังจากนั้นค่อยตั้งคณะกรรมการมาตรา ๒๒ เป็นผู้กำกับดูแลต่อไป

เฮ้อ.. เหนื่อย