ปมคลื่นความถี่โทรคมไทย.. ใครจะสาง?

การให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่จำเป็นต้องอาศัยคลื่นความถี่วิทยุ ย่านความถี่สำหรับให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แบ่งเป็นย่านความถี่ต่ำ 850/900 MHz และย่านความถี่สูง 1800 MHz ซึ่งส่วนใหญ่ใช้สำหรับให้บริการ 2G ส่วนบริการ 3G ที่กำลังจะมีการประมูลนั้นใช้ย่าน 2100 MHz การจัดสรรคลื่นความถี่ที่ผ่านมาในแต่ละย่านนั้นต่างกรรมต่างวาระ ขึ้นอยู่กับสัญญาสัมปทาน ผู้ประกอบการแต่ละรายจึงมีความได้เปรียบเสียเปรียบในการแข่งขันที่ต่างกันไป การประมูล 3G เป็นก้าวแรกที่จะเปลี่ยนจาก ระบบสัมปทาน สู่ ระบบใบอนุญาต ซึ่งมุ่งให้เกิดความเท่าเทียมกันในการแข่งขัน ทำให้เราต้องย้อนกลับมามองว่าการแข่งขันในตลาดปัจจุบันมีความเท่าเทียมกันเพียงพอที่จะก่อให้เกิด "การแข่งขันเสรีอย่างเป็นธรรม" แล้วหรือไม่?

รายละเอียดการจัดสรรคลื่นความถี่ในแต่ละย่านมีดังนี้

กทช. ออกร่างประกาศฯ ว่าด้วยการครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว

กทช. ออกร่างประกาศฯ ว่าด้วยการกำหนดข้อห้ามการกระทำที่มีลักษณะเป็นการครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว และกำหนดจะให้มีการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะสำหรับร่างประกาศฯ นี้ในวันศุกร์ที่ 20 สิงหาคม 2553 (ดูรายละเอียดได้ที่ กทช.)

พระราชบัญญัติ การประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 มาตรา 80

ประเด็นการแปลงสัมปทานกำลังเป็นข่าวกันในหน้าหนังสือพิมพ์นำโดยกระทรวงการคลังและกระทรวงไอซีที โดยตั้งเป้าว่าจะแปลงสัญญาสัปทานเป็นใบอนุญาตที่มีอายุ 15 ปี (เท่ากับอายุใบอนุญาต 3G ที่กำลังจะประมูล) และลดส่วนแบ่งรายได้เหลือ 12.5% (จากเดิมประมาณ 25%) การแปลงสัมปทานเป็นใบอนุญาตนั้นอาศัยความในมาตรา 80 (บทเฉพาะกาล) ของ พรบ. ประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 จึงนำมาลงไว้ให้พิจารณากันครับ ประเด็นก็คือเมื่อแปลงสัญญาสัมปทานเป็นใบอนุญาตแล้วอายุของใบอนุญาตจะเท่ากับระยะเวลาที่เหลืออยู่ของสัมปทานเดิม (AIS 2558, DTAC 2561, True Move 2556, DPC 2556) อันนี้เป็นโจทย์หินที่ทีมคณะทำงานต้องขบให้แตก

กทช. ประกาศร่างหลักเกณฑ์ออกใบอนุญาต 3G ฉบับปรับปรุง

หลังจากที่ กทช. ได้ออกร่างหลักเกณฑ์ฯ 3G (ดูเอกสารอธิบาย) และจัดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ เมื่อวันที่ 25 มิ.ย. ที่ผ่านมา (ดู 10 คำถามกับ 3G ฉบับ Blognone และ จดหมายเปิดผนึกถึง กทช.)

ล่าสุดวันที่ 5 ก.ค. กทช. ได้ประกาศร่างหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT ย่าน 2.1 GHz (ผู้ที่เคยอ่านร่างฯ มาก่อนแล้วสามารถดูข้อแตกต่างได้จากตารางสรุปการเปลี่ยนแปลง) ซึ่งร่างนี้น่าจะเป็นฉบับสุดท้ายแล้ว โดย กทช. คาดว่าอีก 15 วัน จะส่งเรื่องไปยังสำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษา

อียูสั่งห้ามชาร์จค่าดาต้าโรมมิ่งเกิน 50 ยูโร โดยไม่ได้รับอนุญาต

ตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค. เป็นต้นไปผู้ใช้บริการดาต้าโรมมิ่งในยุโรปจะถูกเรียกเก็บเงินไม่เกิน 50 ยูโร ถ้าเกินจากนี้จะต้องแจ้งให้ผู้ใช้บริการทราบและต้องได้รับความยินยอมอย่างชัดแจ้งก่อน

สหภาพยุโรป (อียู) ออกกฎดังกล่าวเพื่อปกป้องผู้บริโภคที่ไม่ค่อยสันทัดในเรื่องนี้ ก่อนหน้านี้ผู้ใช้บริการชาวเยอรมันเคยถูกเรียกเก็บเงินสูงถึง 46,000 ยูโร (เกือบสองล้านบาท) หลังจากดูทีวีผ่านมือถือในฝรั่งเศส นอกจากนี้ อียู ยังหวังว่าการออกกฎนี้จะเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ค่าบริการดาต้าโรมมิ่งในยุโรปถูกลง

3G ที่รอคอย

เมื่อวันศุกร์ที่ 25 มิถุนายนที่ผ่านมา กทช. ได้จัดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะเรื่องร่างหลักเกณฑ์การอนุญาตประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G (เอกสารประกอบ) ก่อนอื่นต้องขอชมเชยร่างประกาศฯ ฉบับนี้ว่าทำออกมาได้ดีกว่าฉบับที่ผ่านๆ มา ยิ่งได้ทราบว่าเป็นร่างฯ ที่มาจากการระดมสมองของคนไทยด้วยกันเอง โดยไม่ต้องไปจ้างที่ปรึกษาฝรั่งราคาแพงเหมือนร่างฯ ฉบับก่อนๆ ยิ่งชื่นใจและยิ่งมั่นใจว่าคนไทยเท่านั้นที่จะสามารถแก้ปัญหาของคนไทยด้วยกันได้ อย่างไรก็ดียังมีอีกหลายประเด็นที่อยากเสนอให้พิจารณาเพื่อความสมบูรณ์ของร่างฯ ต่อไปครับ

ประมูล BWA ที่อินเดียจบที่เกือบสามแสนล้านบาท!

ในขณะที่วันนี้ (11 มิ.ย. 2553) กทช. เปิดรับฟังความเห็นเพื่อกำหนดทิศทางการออกใบอนุญาต Broadband Wireless Access (BWA) หรือที่รู้จักกันในนาม WiMAX การประมูลคลื่นความถี่ในย่าน 2.3 GHz สำหรับ BWA ในอินเดียก็เพิ่งจบลงเช่นกันหลังจากผ่านมา 16  วัน 117 รอบ ด้วยมูลค่ารวมกว่า 2.84 แสนล้านบาท ทะลุทุกการคาดการณ์อีกแล้ว

กทช. เดินเครื่อง 3.9G เต็มกำลัง!

กทช. เร่งผลักดันให้ออกใบอนุญาต 3.9G เตรียมเปิดประชาพิจารณ์ปลายเดือนนี้ เริ่มประมูลเดือน ส.ค. เสร็จสิ้น ก.ย. หวังให้ได้ใช้กันภายในปีนี้

วันที่ 26 พ.ค. 2553 พ.อ.นที ศุกลรัตน์ กรรมการ คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) และประธานคณะทำงาน 3.9 จี เริ่มให้ความชัดเจนว่าการประมูลใบอนุญาตจะเสร็จสิ้นประมาณเดือน ก.ย. ปีนี้และคาดว่าคนไทยจะได้ใช้บริการดังกล่าวภายในสิ้นปีนี้

ประมูลคลื่นเยอรมัน จบที่ 1.75 แสนล้านบาท

แม้จะไม่โด่งดังเท่ากับการประมูลคลื่น 3G ในอินเดีย แต่การประมูลคลื่นความถี่ในเยอรมันก็เพิ่งปิดฉากลงในเวลาไล่เลี่ยกันหลังจากผ่านมา 27 วัน 224 รอบ ในวันที่ 20 พ.ค. 2553 ที่ผ่านมา งานนี้รัฐบาลเยอรมันได้ไปราว 1.75 แสนล้านบาท

ประมูล 3G อินเดีย ห้าแสนล้าน!

19 พ.ค. 2553 - อินเดียปิดฉากการประมูลใบอนุญาต 3G แล้วหลังจากผ่านมา 34 วัน 183 รอบ มูลค่ารวมกว่าห้าแสนล้านบาท!

Bharti ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหญ่ที่สุดในอินเดียต้องจ่ายเงินสูงสุดราว 9.4 หมื่นล้านบาทเพื่อให้บริการใน 13 พื้นที่ ตามมาด้วย Vodafone 8.9 หมื่นล้านบาทสำหรับใบอนุญาตใน 9 พื้นที่ และ Reliance 6.5 หมื่นล้านบาทสำหรับใบอนุญาตใน 11 พื้นที่ มูลค่ารวมของการประมูลนั้นอยู่ที่ 5.2 แสนล้านบาท (เกือบสองเท่าจากที่ทางการอินเดียเคยคาดการณ์ไว้)

Incredible India (updated)

วันที่ 18 พฤษภาคม 2553 - การประมูลคลื่นความถี่ 3G ในอินเดียดำเนินมาถึงวันที่ 33 มีการประมูลผ่านไปแล้ว 180 รอบ ใบอนุญาตที่แพงที่สุดคือใบอนุญาตของ Delhi ซึ่งราคาพุ่งถึงใบละ 25,028 ล้านบาทต่อความถี่ 5 MHz หนึ่งคู่ หรือ INR 3,284 crore (อัตราแลกเปลี่ยนธนาคารแห่งประเทศไทย ณ วันที่ 18 พฤษภาคม 2553: 1 รูปี = 0.7621 บาท) แต่ถ้าใครต้องการให้บริการครอบคลุมทั่วทั้งประเทศแล้วละก็ จะต้องจ่ายเงินอย่างน้อย 126,616 ล้านบาท หรือ INR 16,614 crore เพื่อประมูลความถี่จากทั้ง 22 พื้นที่ให้บริการ การประมูลยังคงดำเนินต่อไป ราคาสุดท้ายจะจบที่เท่าไหร่ยังไม่มีใครรู้

ราคาใบอนุญาต 3G ที่อินเดียทะลุ 1,300 ล้านเหรียญสหรัฐแล้ว

อินเดียเพิ่งเปิดให้ประมูลใบอนุญาต 3G ไปเมื่อวันที่ 9 เมษายนที่ผ่านมา อินเดียถือเป็นตลาดที่มีอัตราการเติบโตของผู้ใช้บริการรวดเร็วที่สุดโลก โดยแต่ละเดือนจะมีผู้ใช้เพิ่มขึ้นราว 20 ล้านราย จึงไม่แปลกที่ราคาของใบอนุญาตที่ครอบคลุมทั่วประเทศจะไต่ระดับขึ้นไปสูงถึงใบละ 1,300 ล้านเหรียญสหรัฐแล้ว (ข้อมูล ณ วันที่ 19 เมษายน ซึ่งเป็นวันที่ 7 ของการประมูล ผ่านมาแล้ว 40 รอบ) ไม่รู้จะไปจบกันที่เท่าไหร่

ที่มา - Mobile Business Briefing

สรุปสาระสำคัญ พรบ. ร่วมการงานกับรัฐฯ (แผนภาพ)

ในแง่ของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม โดยเฉพาะกรณีการให้สัมปทานโทรศัพท์เคลื่อนที่ ทั้งสัมปทานที่ทีโอทีให้แก่ AIS และ CAT ให้แก่ DTAC, True Move และ DPC ล้วนแต่ต้องปฏิบัติตาม พรบ. ฉบับนี้ทั้งสิ้น ในที่นี้จะสรุปขั้นตอนการดำเนินการตาม พรบ. ได้เป็น 3 ขั้นคือ

คณะกรรมการตามมาตรา ๑๓ และ มาตรา ๒๒

คณะกรรมการตามมาตรา ๑๓

ให้หน่วยงานเจ้าของโครงการแต่งตั้งคณะกรรมการคณะหนึ่งประกอบด้วย

• ผู้แทนกระทรวงเจ้าสังกัดซึ่งเป็นข้าราชการประจำ พนักงานรัฐวิสาหกิจ พนักงานหน่วยงานอื่นของรัฐหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น แล้วแต่กรณี เป็นประธาน 
• ผู้แทนกระทรวงการคลัง 

สรุปสาระสำคัญ พรบ. ร่วมการงานกับรัฐฯ

กฎหมายฉบับนี้มีเพื่อให้การให้สัมปทานหรือร่วมทุนระหว่างภาครัฐและเอกชน มีหลักเกณฑ์การตัดสินที่ชัดเจน เป็นไปได้ด้วยความถูกต้อง โปร่งใส และมีกลไกการตรวจสอบจาำกหลายหน่วยงาน มิใช่จากผู้มีอำนาจตัดสินใจผู้ใดผู้หนึ่ง (ดู หมายเหตุท้าย พรบ.)



พรบ. นี้กล่าวถึงกระบวนการที่จะให้เอกชนเข้ามาร่วมงานกับรัฐ โดยแบ่งเป็น 5 หมวดดังนี้

พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. ๒๕๓๕

พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. ๒๕๓๕ (PDF)

พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. ๒๕๓๕ (HTML)

พระราชบัญญัติ

ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ

พ.ศ. ๒๕๓๕

3G มีแพร่หลายในตลาดโลก...?

ถ้าถามว่าในโลกนี้โทรศัพท์มือถือใช้ระบบใดมากที่สุด ทุกคนคงตอบได้ว่าระบบ GSM เป็นระบบที่มีผู้ใช้งานเยอะที่สุดในโลก แต่รู้หรือไม่ว่ามือถือระบบ GSM นั้นมีเยอะขนาดที่ว่าถ้าสุ่มหยิบมือถือในโลกนี้มา 10 เครื่องเราจะได้มือถือระบบ GSM มา 8 เครื่อง ข้อมูลล่าสุดชี้ให้เห็นว่า ผู้ใช้โทรศัพท์ระบบ GSM มีสูงถึง 3,550 ล้านคน จากจำนวนผู้ใช้โทรศัพท์มือถือในทุกระบบรวมกัน 4,475 ล้านคน แล้วระบบที่ไม่ใช่ GSM คืออะไร?

ระบบอื่นนอกจาก GSM แบ่งออกเป็น 2 ค่ายใหญ่คือ ค่าย CDMA2000 ซึ่งก็คือระบบที่ฮัทช์เปิดให้บริการในประเทศไทย แบ่งเป็น CDMA2000 1X ที่ให้บริการ voice เป็นหลัก และ CDMA2000 1xEV-DO ที่ให้บริการ data เพียงอย่างเดียวซึ่งถือว่าเป็นเทคโนโลยี 3G ของค่ายนี้ อีกค่ายหนึ่งใช้เทคโนโลยี WCDMA ซึ่งก็คือเทคโนโลยีในยุค 3G ที่ต่อยอดมาจากระบบ GSM นั่นเองซึ่งทรูมูฟ ได้เปิดให้ประชาชนได้ทดลองใช้แล้วตั้งแต่ต้นปีนี้เอง (เป็นที่ทราบกันดีว่าทรูมูฟได้เปิดให้ประชาชนทดลองใช้ 3G ในย่านความถี่ 850 MHz เมื่อต้นปีที่ผ่านมา และขณะนี้กำลังจะเข้าร่วมการประมูลคลื่นความถี่ในย่าน 2100 MHz ที่ กทช. กำลังเปิดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะเพื่อเตรียมการประมูลอยู่ คลื่นความถี่ในย่านนี้ถือว่ามีความสำคัญมาเพราะถือเป็นย่านหลักของ 3G ที่ใช้กันทั่วโลก)

ประเทศที่มีผู้ประกอบการ 3G มากกว่า 2G

นายสมเกียรติ ตั้งกิจวานิช ผู้อำนวยการวิจัยเศรษฐกิจยุคสารสนเทศ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) กล่าวผ่านสื่อหลายต่อหลายครั้งว่า ไม่เห็นด้วยที่กทช.จะประมูลใบไลเซ่นส์พร้อมกันทั้ง 4 ใบ เพราะไม่มีประเทศใดที่มีผู้ได้รับใบอนุญาต 3 จี มากกว่าระบบ 2 จีเดิม (ตัวอย่างเช่น โพสต์ทูเดย์ วันพฤหัสบดีที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2552 หน้า B กล่าวในงานเสวนาเรื่อง “การนำคลื่นย่านความถี่ 3 จี มาบริหาร ประชาชนได้รับประโยชน์จริงหรือ” จัดโดยสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) วันที่ 21 ต.ค. 2552)

เรื่องนี้เป็นความเข้าใจผิดคือ ประเทศที่ให้ใบอนุญาต 3G มากกว่าจำนวนผู้ให้บริการ 2G ก็มีอยู่หลายประเทศ เช่น

NTC drafts 3G auction date

กทช. เตรียมรับฟังความคิดเห็นสาธารณะประเด็นการจัดสรรคลื่นความถี่ย่าน 2.1 GHz สำหรับ 3G วันที่ 28 ก.ย. 2552

- สรุปจัดสรรคลื่นฯ โดยวิธีประมูล Simultaneous Multiple Round (SMR)

- แบ่งเป็น 4 ใบอนุญาต

- 2x15 MHz 1 ใบ และ 2x10 MHz 3 ใบ

- ระยะเวลาใบอนุญาต 15 ปี

- ต้องครอบคลุม 50% ของประชากรภายใน 2 ปี, 80% ของประชากรภายใน 4 ปี

- ความเร็วดาวน์โหลด 700 kbps, อัพโหลด 240 kbps

- กำหนดให้แบ่งแยกบัญชี 2G/3G

- เริ่มประมูลประมาณต้นปี 2553

อ้างอิง: กทช